Menu

Terapeutyczna skuteczność probiotyków

9 października, 2019 - Probiotyki
Terapeutyczna skuteczność probiotyków

Zachorowalność na chroniczne choroby cywilizacyjne, takie jak: otyłość, zespół drażliwego jelita, chorobę zapalną jelit, alergie i nowotwory nasila się bardzo gwałtownie w krajach uprzemysłowionych. Pomimo, że już od dawna wiadomo, że flora jelitowa (mikrobiom) silnie oddziałuje na układ odpornościowy, jak również na różnorodne procesy metaboliczne w organizmie gospodarza – czyli człowieka – to dopiero od kilku lat na poważnie dyskutuje się na temat zależności flory jelitowej a powstawaniem różnorodnych chorób. Obecnie toczy się debata, w jaki sposób probiotyki wpływają na organizm w procesie przywracania i utrzymania zdrowia. Dla Medycyny Komórkowej probiotyki stanowią już dziś ważny faktor wspomagający zdrowie.

Flora bakteryjna jelit, nazywana również mikrobiomem, a wcześniej florą jelitową jest zbiorem wszystkich mikroorganizmów w jelitach.

Charakterystyka i rozwój mikrobiomu

Człowiek jest siedliskiem tych mikroorganizmów. Bakterie te opanowały ludzki organizm w następujący sposób:

Jelito grube człowieka stanowi największe stężenie mikroorganizmów. Liczba mikroorganizmów w jelitach przekracza liczbę komórek ludzkiego ciała aż 10-krotnie. Ogół wszystkich żywych mikroorganizmów w jelicie określa się mianem mikrobiomu. We florze bakteryjnej jelit znajdziemy ponad 400 różnych rodzajów bakterii o wysokiej różnorodności biologicznej, z czego 30 do 40 dominujących gatunków (rodzajów) stanowi ok. 99% masy całkowitej komórek bakteryjnych. Głównymi ich przedstawicielami są: Bacteroides, Lactobacillus, Bifidobakterium, Eubacterium, Streptococcus, Clostridium, Escherichia i Staphylococcus. Gatunki te można podzielić na szczepy. W ludzkim jelicie najliczniej występują następujące szczepy: Firmicutes, Promie-niowce, Proteobakterie, Bacteroidetes.

Każdy człowiek ma niepowtarzalny mikrobiom, ponieważ w organizmie powstają indywidualne różnice w składzie poszczególnych mikroorganizmów. Mikrobiom może się zmieniać przez całe życie i jest zależny od wielu czynników. Do tych czynników zaliczamy:

Czynniki egzogeniczne:

Czynniki gospodarza:

Mikroorganizmy = mikroskopijnie małe organizmy, do których zaliczamy: bakterie, algi oraz pierwotniaki.

Bakterie = najmniejsze, jednokomórkowe mikroorganizmy.

Patogen = z greckiego “pathos” (cierpienie, choroba) i “genesis” (powstanie, narodziny). Patogeniczne mikroorganizmy posiadają zdolność zarażania chorobami innych organizmów.

Fizjologiczne funkcje mikrobiomu

Ludzki mikrobiom jest bardzo złożonym i dynamicznym ekosystemem mikroorganizmów. System ten wywiera wpływ na różnego rodzaju procesy metaboliczne i reakcje immunologiczne ludzkiego organizmu. Dla przykładu: system ten uczestniczy w rozpadzie oraz zużytkowaniu dużej liczby substancji, których ludzki organizm nie potrafi sam zmetabolizować. Zalicza się do tego między innymi:

Poprzez rozkład nieulegających trawieniu składników pokarmowych a następnie wchłanianie tych produktów rozkładu – mikrobiom reguluje podaż energii oraz zaopatrzenie organizmu w składniki odżywcze. Poza tym składniki pokarmowe nieulegające trawieniu wywierają wpływ na ruch jelit. Ważnym zadaniem mikrobiomu jest również zapobieganie niepożądanemu zasiedlaniu jelita przez patogenne bakterie, co prowadzi do szkodliwych oddziaływań.

Mikrobiom posiada następujące mechanizmy:

Udział mikroorganizmów w powstawaniu komórek nabłonkowych jelita (komórki ściany jelita) jest innym, istotnym zadaniem mikroflory przewodu pokarmowego. Działanie to umożliwia optymalne wchłanianie się substancji odżywczych i rozwój funkcji bariery jelitowej, która ma ogromne znaczenie dla zdrowia jelit. Mikrobiom przyczynia się również do rozwoju, oraz utrzymania wrodzonego systemu odpornościowego organizmu. Przykładowo mikroorganizmy aktywują tolerancję doustną składników pokarmowych i zapewniają możliwość rozróżnienia bakterii chorobotwórczych od bakterii pożytecznych. Wiele funkcji mikroflory jelit nie zostało do tej pory poznanych ani wystarczająco zbadanych, co jednoznacznie wskazuje, jak ogromny potencjał posiada mikrobiom. Stosowanie probiotyków może wspomagać prawidłowe funkcje mikrobiomu, co znacząco przyczynia się dla zdrowia.

Bariera jelitowa jest funkcjonalną jednostką składającą się z komórek immunologicznych jelita, nabłonka jelita, systemu nerwowego jelita, błon wydzielniczych i śluzu jelitowego. Służy ona jako rozgraniczenie pomiędzy wnętrzem jelit a wnętrzem organizmu oraz jako droga transportowa dla substancji odżywczych i wody. Poza tym zapobiega również przedostawaniu się do organizmu bakterii patogennych.

Tolerancja doustna jest procesem, podczas którego układ pokarmowy uczy się rozpoznawać spożyte pokarmy jako składniki odżywcze w celu uniknięcia reakcji alergicznych.

Czym są probiotyki i dlaczego ich potrzebujemy?

Słowo “probiotyk” pochodzi od łacińskie-go “pro” (dla) i greckiego “bios” (życie), co tłumaczone dosłownie oznacza „dla życia”. Według definicji FAO/WHO (2001) probiotyki to żywe mikroorganizmy, które podane oralnie w odpowiedniej ilości wywierają korzystny wpływ na zdrowie gospodarza. Do klasycznych probiotycznych mikroorganizmów zaliczamy m. in. Lactobacillus (pałeczki kwasu mlekowego), Bifidobatterie, Streptokoki, Enterokoki i Laktokoki. Działanie poszczególnych szczepów jest zróżnicowane, co oznacza również, że pozytywne odziaływanie danego szczepu bakterii nie jest automatycznie przenoszone na inne mikroorganizmy probiotyczne. Celem stosowania probiotyków jest zrównoważenie mikrobiomu, w szczególności w jelicie grubym. Następuje tam wypieranie patogenów przez pożyteczne bakterie. Ponadto probiotyki wpływają znacząco na układ immunologiczny.

WHO = Światowa Organizacja Zdrowia

FAO = Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa

Profilaktyczna skuteczność probiotyków

Osiedlanie się patogennych bakterii w przewodzie pokarmowym może prowadzić do wielu chorób. W celu uniknięcia ich nadmiernego rozprzestrzeniania się, zastosowanie znajdują odpowiednie szczepy bakterii probiotycznych. Przyczyniają się one nie tylko do zachowania czy odbudowy ochronnego mikrobiomu, ale również do naprawy zniszczonych przez patogeny struktur łączących ściany jelita. Równocześnie wspierany jest układ odpornościowy znajdujący się w jelicie. Prowadzi to do wzmocnienia funkcji bariery jelitowej, a w konsekwencji skuteczną ochronę całego organizmu.Jelito grube uważane jest za organ kontrolny w balansie energetycznym organizmu. Również tutaj, probiotyki wpływają na wchłanianie się substancji odżywczych, a nawet dostarczają substraty energetyczne.

Probiotyki komunikują się za pośrednictwem sygnałów nerwowych i hormonalnych z centrum regulującym apetyt, oraz wpływają na równowagę energetyczną w obrębie ośrodkowego układu nerwowego (mózg i rdzeń kręgowy). Komunikują one również z innymi komórkami odpowiedzialnymi za bilans energetyczny organizmu. Kompleksowe interakcje probiotyków z komórkami prowadzą do lepszej kontroli uczucia sytości, jak również kontroli wagi ciała. Jednym z głównych zadań mikrobiomu jest utworzenie układu immunologicznego. Około 60% całkowitych funkcji obronnych organizmu znajduje się w układzie immunologicznym jelita.

Funkcja bariery jelita ma korzystny wpływ na procesy zapalne w organizmie wywoła-ne przez system immunologiczny. Funkcja ta może zostać wzmocniona przez użycie probiotyków. W związku z tym probiotyki stosowane prewencyjnie zapobiegają procesom zapalnym, które powstają np. podczas alergii. Ponadto probiotyki wspierają inne funkcje fizjologiczne mikrobiomu. Zalicza się do nich:

Przyjmowanie określonych szczepów probiotyków wskazuje nie tylko na skuteczność profilaktyczną, co udowodnione jest badaniami, lecz jest również skuteczne przy różnych chorobach. Możliwe, terapeutyczne zastosowanie probiotyków przy różnych chorobach zostanie opisane w następnym rozdziale.

Terapeutyczna skuteczność probiotyków

Medycyna konwencjonalna preferuje stosowanie antybiotyków w przypadku wielu chorób. Ponieważ stosowaniu antybiotyków (i innych leków) towarzyszą często niepożądane skutki uboczne; stosowanie probiotyków jest w tym przypadku szczególnie godne polecenia. Do tej pory korzystny wpływ stosowania probiotyków wykazano w badaniach na komórkach zwierzęcych i ludzkich przy następujących chorobach:

Choroby zakaźne i biegunka

Konkretne probiotyki mają wysoki prozdrowotny potencjał przy biegunce i infekcjach. Badania dowodzą, że bakterie kwasu mlekowego i bifidobakterie oddziaływują korzystnie na przebieg infekcji dróg oddechowych. W tym przypadku udokumentowano zmniejszenie nasilenia oraz czasu trwania infekcji. W przypadku biegunki wywołanej przyjmowaniem antybiotyku wykazane zostało osłabienie jej symptomów. Zatem łączenie antybiotyków i probiotyków jest w tym przypadku wskazane. Powód: bakterie, które są niszczone podczas terapii antybiotykowej, uwalniają podczas swego obumarcia szkodliwe dla nabłonka substancje. Probiotyki (szczególnie bakterie kwasu mlekowego) wiążą te toksyczne substancje lub je rozkładają. Oprócz tego zasiedlają mikrobiom i wypierają tym samym obecne tam patogeny. Również w przypadku innych chorób biegunkowych (bakteryjnych, wirusowych, biegunka podróżnych), badania na ludziach wykazują pozytywne efekty zastosowania probiotyków.

Zespół jelita drażliwego

W zespole drażliwego jelita (wywołanym infekcją jelitową lub stresem) użycie specyficznych bifidobakterii skutecznie wpływa na zmniejszenie specyficznych symptomów. Obserwuje się następujące efekty:

Również inne probiotyczne szczepy, takie jak bakterie kwasu mlekowego czy paciorkowce wykazują terapeutyczne działanie:

Szczególnie korzystne w procesie zdrowienia, jest łączenie odpowiednich szczepów bakterii poprzez wykorzystanie efektu ich wzajemnej synergii.

Rak

Antynowotworowe działanie zachodzi poprzez inaktywację lub zmniejszenie aktywności patogenów i innych substancji rakotwórczych. Jednocześnie poprawione zostają funkcje immunologiczne. Tę ochronną funkcję wykazują podgatunki bakterii kwasu mlekowego oraz Streptococcus Thermophilus. Podczas badań zaobserwowano:

Choroba zapalna jelit

Przyjmowanie bakterii E. coli Nissle podczas choroby zakaźnej jelit, a zwłaszcza wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, czyli chronicznego zapalenia błony śluzowej jelita grubego, ma wpływ na objawy choroby. Odnosi się to również do bakterii kwasu mlekowego oraz bifidobakterii. Złagodzenie symptomów poprzez wspomniane już korzystne właściwości bakterii probiotycznych, do których zaliczamy hamowanie patogennych bakterii, poprawę funkcji bariery błony śluzowej jelit oraz wpływ na układ odpornościowy. Pacjenci z chorobą zakaźną jelit wykazują znacznie niższe stężenie specyficznych, krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych ( kwas masłowy). Poziom ten może zostać zwiększony w jelicie grubym poprzez zastosowanie probiotyków. W konsekwencji zapobiega to powstawaniu substancji zapalnych.

Alergie

Skuteczność terapeutyczna probiotyków w chorobach alergicznych wynika z ich zdolności do:

Dla przykładu, w ten sposób dzięki zastosowaniu probiotyków możliwe jest ograniczenie alergii pokarmowych, alergii na kurz czy kataru siennego.

Zaburzenia metaboliczne (zaburzenia przemiany materii)

Uważa się, że zmiana składu mikrobiomu ma znaczący wpływ na metabolizm, oraz inne funkcje organizmu. Kluczową rolę odgrywa tutaj funkcja bariery jelitowej. Dodatkowo, stosowanie probiotyków działa wspomagająco w leczeniu nadwagi i otyłości i związanych z nimi powikłaniami, takimi jak cukrzyca II typu, choroba sercowo-naczyniowa czy zakłócenia przemiany materii. Istnieje wiele innych chorób lub stanów chorobowych, w których zostały przetestowane probiotyki. Należą do nich m. in.:

Niezbędne są dalsze badania, aby dokładnie zbadać mechanizmy wpływu różnych kultur bakterii na nasze zdrowie, oraz by odkryć ich potencjał prozdrowotny.

Polecam również artykuł “Suplementacja mikroskładnikami odżywczymi wzmacnia funkcje immunologiczne.”

Poniżej wysokiej jakości naturalny produkt, zawierający dobre bakterie. Badania są podstawą opracowywania formuł produktów dr Ratha i ich jakości.

Zarejestruj się tutaj, dowiedz się więcej i skorzystaj z wielu zalet. Rejestracja do niczego nie zobowiązuje!

Spread the love
avatar
  Subscribe  
Powiadom o