Menu

Witamina D: ile i jakie są jej zalety?

19 października, 2021 - Właściwości witamin
Witamina D: ile i jakie są jej zalety?

dr William B. Grant

Największym wydarzeniem związanym z witaminą D był raport dotyczący referencyjnych wartości spożycia wapnia i witaminy D przygotowany przez Instytut Medycyny. Niniejszy raport został przygotowany w ciągu dwóch lat przez 14 ekspertów ds. żywienia, przy wsparciu finansowym Amerykańskiej Agencji Żywności i Leków oraz Narodowego Instytutu Zdrowia Kanady. Komisja dokonała przeglądu dowodów na korzystne i szkodliwe działanie witaminy D, opierając się wyłącznie na randomizowanych badaniach kontrolowanych (RCT) dotyczących korzyści z jej stosowania oraz prospektywnych badaniach kohortowych dotyczących działań niepożądanych. Badania RCT uznano za badania o najwyższej jakości, badania obserwacyjne za umiarkowanej jakości, a badania ekologiczne za bardzo niskiej jakości. Można jednak postawić tezę, że skoro dla większości ludzi promieniowanie słoneczne UVB jest podstawowym źródłem witaminy D, to badania obserwacyjne i ekologiczne są najistotniejsze, a zatem mają wysoką jakość i w rzeczywistości dostarczyły większości informacji na temat korzyści zdrowotnych witaminy D. Wydaje się jednak, że komisja miała tendencję do wykluczania badań RCT dotyczących takich wyników, jak zachorowalność na raka i grypę oraz skutki w czasie ciąży, które nie były zgodne z jej ostatecznymi zaleceniami. Jedyną korzyścią, jaką komisja znalazła dla witaminy D, było zdrowie kości. Komitet zalecił 600 IU/d witaminy D i stężenie 25(OH)D w surowicy (prekursor aktywnej formy witaminy D) wynoszące 20 ng/ml (50 nmol/l) dla osób w wieku 1-70 lat oraz 800 IU/d dla osób w wieku 71 lat i starszych. Jedna trzecia Amerykanów ma stężenie 25(OH)D w surowicy poniżej 20 ng/ml. Konsensus z wielu różnych badań dotyczących optymalnego stężenia wynosi co najmniej 30 ng/ml, a w oparciu o badania obserwacyjne wynosi ponad 40 ng/ml.

Rekomendacje wciąż zbyt niskie

Raport ten został ostro skrytykowany przez środowisko naukowe zajmujące się witaminą D. Do tej pory ukazało się ponad 125 publikacji w czasopismach, w których nie zgodzono się z zaleceniami. W reprezentatywnym artykule stwierdzono: „Zalecenia Instytutu Medycyny dotyczące witaminy D w dużym stopniu zawodzą w logice, nauce i skutecznych wytycznych dotyczących zdrowia publicznego. Ponadto, nie używając fizjologicznego odniesienia, podejście Instytutu Medycyny stanowi właśnie zły model dla rozwoju polityki żywieniowej.” Można założyć, że komisja Instytutu Medycyny, ustalając zalecaną dawkę tak bezzasadnie niską, naraża populację USA na znacznie zwiększone ryzyko zdrowotne. Co więcej, większość pozostałych krajów świata szuka wskazówek w raporcie Instytutu Medycyny, narażając większą część światowej populacji na ryzyko.

Ciąża

Tymczasem dowody na korzystne działanie witaminy D wciąż przybywa. Jedno z badań RCT zignorowane przez komisję Instytutu Medycyny dotyczyło suplementacji kobiet w ciąży i karmiących piersią witaminą D3 w dawce 4000 IU/d. Do ważnych wniosków z badania należy to, że wystarczyło około 4000 IU/d, aby stężenie 25(OH)D wzrosło do ponad 40 ng/ml. W badaniu wyjaśniono, że przy takiej dawce stężenie 1,25-dihydroksywitaminy D osiągnęło równowagę z 25(OH)D, a wyższe dawki nie zwiększały w znacznie większym stopniu stężenia 1,25-dihydroksywitaminy D, co złagodziło wiele obaw związanych z przedawkowaniem. W badaniu nie znaleziono dowodów na hiperkalcemię lub hiperkalcurię nawet przy tak dużych dawkach. Co więcej, ta wyższa dawka generowała wystarczające stężenie nieprzekształconej witaminy D3 w mleku matki, aby karmiące niemowlę mogło wytwarzać własne 25(OH)D. Działanie witaminy D podczas rozwoju płodowego jest w dużej mierze pośredniczone przez 1,25-dihydroksywitaminę D (aktywną formę witaminy D) wiążącą się z receptorami witaminy D, które następnie regulują ekspresję ponad 200 genów.

Nowotwór

Jedną z ważnych korzyści płynących ze stosowania witaminy D jest zmniejszenie ryzyka zachorowania na raka. Istnieje wiele ekologicznych badań obserwacyjnych oraz dwa badania RCT potwierdzające rolę witaminy D w zmniejszaniu ryzyka zachorowania na około 15 rodzajów nowotworów oraz zwiększaniu przeżywalności w około siedmiu rodzajach nowotworów. Metaanaliza badań kliniczno-kontrolnych i prospektywnych dotyczących raka piersi, jelita grubego i gruczołu krokowego wykazała, że wzrost stężenia 25(OH)D w surowicy o 10 ng/ml wiązał się 15% zmniejszeniem zachorowalności na raka jelita grubego, 11-procentową redukcją zachorowalności na raka piersi, ale bez efektu w przypadku raka gruczołu krokowego. Badania ekologiczne potwierdzają rolę UVB w zmniejszaniu ryzyka zachorowania na raka gruczołu krokowego, więc być może badania obserwacyjne nie uwzględniały odpowiedniego okresu życia lub stężenia 25(OH)D w surowicy.

W innym artykule dotyczącym kobiet, u których zdiagnozowano raka piersi, stwierdzono zwiększoną przeżywalność w przypadku osób z wyższym stężeniem 25(OH)D w surowicy. U osób z niższym stężeniem witaminy D śmiertelność ogólna wzrosła o 8%.

HIV-AIDS

Badanie w USA wykazało, że osoby zakażone HIV, które nie stosowały suplementów witaminy D, najprawdopodobniej cierpiały na jej niedobór. Ponieważ witamina D ma istotne właściwości chroniące układ odpornościowy, wyniki te sugerują, że osoby z HIV lub AIDS powinny suplementować witaminę D.

Demencja i upośledzenie funkcji poznawczych

W badaniu przekrojowym przeprowadzonym w Stanach Zjednoczonych stwierdzono istotną odwrotną korelację pomiędzy stężeniem 25(OH)D w surowicy a zaburzeniami funkcji poznawczych. Ponieważ było to badanie przekrojowe, na stężenie 25(OH)D w surowicy mógł mieć wpływ stan chorobowy, a nie odwrotnie. Inne badania sugerują jednak, że niskie stężenie 25(OH)D jest czynnikiem ryzyka zaburzeń funkcji poznawczych i demencji.

Gruźlica

W badaniu RCT przeprowadzonym w Wielkiej Brytanii, w którym podawano cztery dawki 2,5 mg (100 000 IU) uzupełniającej witaminy D u osób dorosłych, podnosząc znacznie poziom surowicy u osób z gruźlicą płuc, stwierdzono skrócenie czasu konwersji plwociny o 36,0 dni w porównaniu z 43,5 dniami w grupie kontrolnej. Jednak efekt zależał od genotypu receptora witaminy D. Osoby z genotypem TaqI lub tt odniosły istotne korzyści, podczas gdy osoby z genotypem FokI nie odniosły żadnych. To badanie wskazuje, że genotyp allele receptora witaminy D wpływa na skuteczność witaminy D w walce z infekcjami.

Długość życia

W niedawnym badaniu populacyjnym oszacowano, że dla sześciu geopolitycznych regionów świata zmniejszenie śmiertelności z jakiejkolwiek przyczyny w wyniku wzrostu średnich stężeń 25(OH)D w surowicy. W obliczeniach wykorzystano aktualne rozumienie zależności między stężeniem 25(OH)D w surowicy a wynikami chorobowymi dla nowotworów, chorób układu krążenia, infekcji układu oddechowego, chorób układu oddechowego, gruźlicy, cukrzycy, choroby Alzheimera, upadków i złamań, zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, choroby Parkinsona, sepsy i nadciśnienia tętniczego oraz stwardnienia rozsianego. Szacowana redukcja śmiertelności w wyniku zwiększenia stężenia 25(OH)D z 20 ng/ml do ponad 40 ng/ml wynosiła od 7% w Afryce do 17% w Europie. Ponieważ oczekiwana długość życia różniła się w zależności od regionu, szacowany wzrost oczekiwanej długości życia wynosił około dwóch lat we wszystkich regionach.

Suplementy a stężenie 25(OH)D w surowicy krwi

Zależność pomiędzy doustnym przyjmowaniem witaminy D a stężeniem 25(OH)D w surowicy badano na podstawie osób zamawiających zestawy do badania stężenia 25(OH)D [11]. Ważnym odkryciem było to, że istnieje bardzo duży rozrzut w stężeniu 25(OH)D w surowicy dla każdego danego spożycia doustnego: wartość może wynosić około 45 ng/ml po obu stronach dopasowania statystyki do danych. W innej opublikowanej pracy, na podstawie pomiarów stężenia 25(OH)D w surowicy w sześciu centrach medycznych Veterans Administration stwierdzono, że stężenia 25(OH)D w surowicy nie można przewidzieć na podstawie łatwo identyfikowalnych czynników. Wyniki te zdecydowanie sugerują, że osoby zainteresowane osiągnięciem optymalnego stężenia 25(OH)D powinny mieć mierzone stężenie 25(OH)D w surowicy po przyjmowaniu suplementów witaminy D przez kilka miesięcy, a najlepiej zarówno przed rozpoczęciem dawkowania, jak i ponownie po czterech do sześciu miesiącach dawkowania. W pracy zamieszczono również wykres pokazujący, że wzrost stężenia 25(OH)D wynosi do 12 ng/ml przy dawkowaniu 1000 IU/d dla osób z wyjściowym stężeniem 25(OH)D bliskim 5 ng/ml, spadając do mniej niż 2 ng/ml dla osób z stężeniem większym niż 80 ng/ml.

Podczas gdy dowody na korzystne działanie witaminy D wciąż się rozszerzają, członkowie komisji Instytutu Medycyny nadal bronią swojego oryginalnego raportu. Tak więc wydaje się, że do poszczególnych osób i ich lekarzy należy przejrzenie dowodów i udzielenie odpowiedzi według własnego uznania. Dla osób zainteresowanych uzyskaniem dodatkowych informacji pomocne mogą być te strony internetowe:

https://www.VitaminDCouncil.org
https://www.GrassrootsHealth.net
https://www.VitaminDWiki.com
https://www.pubmed.gov
https://www.scholar.google.com

Dwie pierwsze to organizacje zajmujące się edukacją społeczeństwa na temat witaminy D. Trzecia to źródło starające się umieścić w sieci jak najwięcej informacji na temat witaminy D. Dwie ostatnie to strony, na których tytuły, streszczenia, a w niektórych przypadkach kompletne artykuły na temat witaminy D, można znaleźć za pomocą wyszukiwanych słów.

Polecam również artykuł: “Właściwości zdrowotne witaminy K2 potwierdzone badaniami naukowymi.”

Źródło: https://www.greenmedinfo.com/blog/vitamin-d-how-much-and-what-are-its-benefits1

Zarejestruj się tutaj, dowiedz się więcej i skorzystaj z wielu zalet. 
Rejestracja do niczego nie zobowiązuje!

Spread the love
Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x