Korybko i Łukjanow: Polska odegra kluczową rolę w nowej architekturze bezpieczeństwa Europy

Najnowszy artykuł autorstwa dyrektora ds. badań Klubu Władimira Łukjanowa, dotyczy roli, jaką państwa Europy Środkowej i Wschodniej (określane przez niego wyłącznie jako „Europa Wschodnia”) na wschodniej flance NATO mogłyby odegrać w łagodzeniu napięć i budowaniu nowej architektury bezpieczeństwa. Najpierw zacytuję kluczowe fragmenty, aby czytelnicy mogli zapoznać się z jego rozumieniem tych kwestii, a następnie opiszę, jak mogłoby to wyglądać, gdyby wszystkie strony wykazały wolę wdrożenia szeregu pragmatycznych działań w tym celu.

Łukjanow ocenił, że „kraje o ugruntowanej pozycji i głębszych tradycjach państwowości – Polska, Czechy i Rumunia – są w pełni zdolne do rozpoznania niebezpieczeństwa, jakie wiąże się z tym, że zostaną poświęcone w imię eskalacji militarnej w dążeniu do szerszych celów europejskiego establishmentu. Świadomość ta niekoniecznie łagodzi ich publiczną retorykę, ale ich praktyczne zachowanie wykazuje pewien stopień ostrożności”.

Następnie napisał: „Do tej pory Rosja zasadniczo zakładała, że jeśli jakiekolwiek kraje europejskie miałyby w końcu przyczynić się do rozwiązania konfliktu, byłyby to inne wielkie mocarstwa kontynentu – państwa na tyle duże i bezpieczne, by nie kształtować swojej polityki przede wszystkim w oparciu o strach przed Rosją. Jednak w przypadku prawdziwego kryzysu militarnego logika ta mogłaby okazać się odwrotna, ponieważ kraje mające największe powody, by obawiać się niekontrolowanej konfrontacji, mogą również mieć największy interes w jej zapobieganiu”.

Łukjanow doszedł do wniosku, że „w polityce międzynarodowej racjonalność nie zawsze bierze górę, ale nie oznacza to, że Rosja powinna uznać Europę Wschodnią za sprawę przegraną – ponieważ kraje znajdujące się najbliżej konfliktu mogą ostatecznie mieć najsilniejsze powody, by utrzymać go pod kontrolą”. Wszystko to ma znaczenie dla Polski, która zamierza przewodzić Intermarium wzdłuż wschodniej flanki NATO. Rządzący liberałowie knują eskalację konfliktu z Rosją, ale ostatnie słowo należy do konserwatywnego prezydenta jako głównodowodzącego.

Prowadzi on również politykę zagraniczną skoncentrowaną na Stanach Zjednoczonych, konkurującą z polityką liberałów ukierunkowaną na Unię Europejską, i mimo że jest z natury rusofobem – co pokazał, obrażając Rosjan w zeszłym miesiącu – w maju 2025 roku, przed drugą turą wyborów prezydenckich, zobowiązał się na piśmie, że nie wyśle wojsk na Ukrainę. Karol Nawrocki mógłby zatem zgodzić się na pragmatyczny zestaw posunięć, o które poprosił go Trump po rozmowach z Putinem na ten temat, mających na celu złagodzenie napięć i zbudowanie nowej architektury bezpieczeństwa.

Propozycja została szczegółowo opisana tutaj i można ją podsumować jako równoległe przegrupowanie sił amerykańskich i europejskich NATO z krajów bałtyckich do Polski, o ile Rosja wycofa swoje siły z Białorusi, co stworzyłoby częściowe strefy buforowe pozostające pod parasolem nuklearnym swoich patronów w celach odstraszających. Mogłoby to również przyspieszyć postępy w negocjacjach dotyczących demilitaryzacji Ukrainy, co pozwoliłoby rozszerzyć tę strefę buforową na południe. W ten sposób powstałaby podstawa dla nowej architektury bezpieczeństwa, na której można by dalej budować.

Zasadniczo Polska stanęłaby na czele strategii powstrzymywania Rosji w ramach NATO 3.0 poprzez region Intermarium, ale kraje bałtyckie, Białoruś i Ukraina pełniłyby rolę częściowych stref buforowych pomiędzy nimi, co pozwoliłoby skuteczniej zarządzać napięciami w sytuacji, gdy Stany Zjednoczone stosunkowo wycofują się z Europy, aby skupić się na regionie Azji i Pacyfiku. Aby ta propozycja miała szansę powodzenia, Putin musi omówić ją z Trumpem podczas zbliżającej się rozmowy telefonicznej; dobrym pomysłem byłoby również bezzwłoczne wznowienie dialogu między Rosją a Polską.