Cztery najważniejsze powody, dla których warto sprawdzić poziom żelaza, a nie cholesterolu

Listen to this article

Historia w skrócie

Chociaż organizm potrzebuje wystarczającej ilości żelaza, aby zachować zdrowie, podwyższony poziom wiąże się z rakiem, chorobami serca, chorobami neurodegeneracyjnymi, dną moczanową, zapaleniem wątroby typu C, chorobami wątroby i wieloma innymi problemami zdrowotnymi
Podwyższony poziom żelaza w płynie mózgowo-rdzeniowym jest silnie skorelowany z obecnością allelu ryzyka choroby Alzheimera, APOE-e4, a podwyższony poziom żelaza w mózgu może w rzeczywistości być mechanizmem, który sprawia, że APOE-e4 jest głównym genetycznym czynnikiem ryzyka choroby
Podwyższony poziom ferrytyny wiąże się z zaburzeniami metabolizmu glukozy, zwiększając ryzyko cukrzycy pięciokrotnie u mężczyzn i czterokrotnie u kobiet, co jest wielkością korelacji podobną do otyłości
Żelazo powoduje znaczne szkody, przede wszystkim katalizując reakcję w wewnętrznej błonie mitochondrialnej. Kiedy żelazo reaguje z nadtlenkiem wodoru, tworzą się wolne rodniki hydroksylowe, powodując poważną dysfunkcję mitochondriów
Jeśli poziom żelaza jest zbyt wysoki, najłatwiejszym sposobem na jego obniżenie jest oddawanie krwi dwa lub trzy razy w roku. Jeśli masz poważne przeciążenie, może być konieczne częstsze wykonywanie flebotomii. Pomocne jest również regularne korzystanie z sauny, która jest skuteczną formą detoksykacji

Chociaż wiele badań przesiewowych jest przereklamowanych lub niepotrzebnych, kilka z nich wyróżnia się jako niezwykle ważne. Na przykład, chociaż większość ludzi regularnie sprawdza poziom cholesterolu, mimo że udowodniono, że wysoki poziom cholesterolu nie ma znaczącego wpływu na zdrowie serca, niewielu rozważa sprawdzenie poziomu ferrytyny (zapasowego żelaza) w surowicy.

Większość lekarzy ignoruje również ten ważny test zdrowotny. Jest to tragiczne, ponieważ chociaż organizm potrzebuje wystarczającej ilości żelaza, aby zachować zdrowie1, podwyższony poziom wiąże się z rakiem,2 chorobami serca,3 chorobami neurodegeneracyjnymi,4 dnawym zapaleniem stawów5 i wieloma innymi problemami zdrowotnymi.6

Jak zauważono w artykule z 2007 r.7, inne stany przeciążenia żelazem obejmują przewlekłe zapalenie wątroby typu C i schyłkową chorobę wątroby, a nawet „łagodny lub umiarkowany wzrost zapasów żelaza wydaje się mieć istotne znaczenie kliniczne” w tych i innych stanach.

Nadmiar żelaza jest również szczególnie niepokojący w chorobie Alzheimera.8,9,10 Według ostatnich badań11,12 gromadzenie się żelaza, powodujące rdzewienie mózgu, odgrywa ważną rolę i jest powszechne u większości pacjentów z chorobą Alzheimera. Jak zauważyli autorzy:

„W obecności patologicznych cech charakterystycznych [choroby Alzheimera] żelazo gromadzi się w blaszkach beta amyloidu i wokół nich oraz splątkach neurofibrylarnych, głównie w postaci ferrihydrytu wewnątrz ferrytyny, hemosyderyny i magnetytu.

Zaproponowano, że kolokalizacja żelaza z amyloidem beta stanowi główne źródło toksyczności. Rzeczywiście, in vitro wykazano, że amyloid beta przekształca żelazo żelazowe w żelazo żelazowe, które może działać jako katalizator reakcji Fentona w celu wytworzenia toksycznych wolnych rodników, co z kolei powoduje stres oksydacyjny.”

Inne badania13 sugerują, że podwyższony poziom żelaza w płynie mózgowo-rdzeniowym jest silnie skorelowany z obecnością allelu ryzyka choroby Alzheimera, APOE-e4, i że podwyższony poziom żelaza w mózgu może w rzeczywistości być mechanizmem, który czyni APOE-e4 głównym genetycznym czynnikiem ryzyka choroby.

Dotychczas głównym celem konwencjonalnego leczenia było usuwanie białek amyloidowych, ale chociaż podejście to wydaje się logiczne, próby takie odniosły ograniczony sukces. Obecnie naukowcy sugerują, że usunięcie nadmiaru żelaza może być skuteczniejszym sposobem na ograniczenie uszkodzeń oraz spowolnienie lub zapobieganie procesowi choroby Alzheimera.

Wysokie żelazo wpływa na ryzyko cukrzycy tak samo jak otyłość

Żelazo powoduje znaczne szkody, przede wszystkim katalizując reakcję w wewnętrznej błonie mitochondrialnej. Gdy żelazo reaguje z nadtlenkiem wodoru, tworzą się wolne rodniki hydroksylowe. Należą one do najbardziej szkodliwych znanych wolnych rodników, powodujących poważną dysfunkcję mitochondriów, która z kolei leży u podstaw większości przewlekłych chorób zwyrodnieniowych.

Co ważne, podwyższony poziom ferrytyny wiąże się z zaburzonym metabolizmem glukozy14, zwiększając ryzyko cukrzycy pięciokrotnie u mężczyzn i czterokrotnie u kobiet, co jest wielkością korelacji podobną do otyłości15. Wysoki poziom ferrytyny podwaja również ryzyko wystąpienia zespołu metabolicznego16, stanu związanego ze zwiększonym ryzykiem wysokiego ciśnienia krwi, chorób wątroby i chorób serca.

Niestety, pierwszą rzeczą, o której ludzie myślą, gdy słyszą „żelazo”, jest anemia (niedobór żelaza), nie zdając sobie sprawy, że nadmiar żelaza jest w rzeczywistości częstszym problemem — i znacznie bardziej niebezpiecznym.

Test GGT jest również zalecany w celu wykluczenia toksyczności żelaza

Test gamma-glutamylotranspeptydazy (GGT) można również stosować jako marker przesiewowy nadmiaru wolnego żelaza i jest doskonałym wskaźnikiem ryzyka nagłej śmierci sercowej. Najnowsze badania wskazują również, że podwyższony poziom GGT wiąże się z insulinoopornością, chorobami kardiometabolicznymi17 i przewlekłą chorobą nerek.18

W ostatnich latach naukowcy odkryli, że GGT silnie oddziałuje z żelazem, a gdy stężenie ferrytyny i GGT w surowicy jest wysokie, ryzyko przewlekłych problemów zdrowotnych i przedwczesnej śmierci jest znacznie zwiększone19, ponieważ wówczas występuje połączenie wolnego żelaza (które jest wysoce toksyczne) i magazynowania żelaza, które utrzymuje tę toksyczność.20 Dlatego zaleca się wykonanie testu GGT oprócz testu ferrytyny w surowicy, aby wykluczyć toksyczność żelaza.

Przeciążenie żelazem jest niezwykle powszechne

Jak zauważono w niedawnym artykule Nautilusa21 autorstwa Claytona Daltona, rezydenta medycyny ratunkowej w Massachusetts General Hospital w Bostonie, całkiem możliwe jest niebezpieczne zbliżenie się do maksymalnego dziennego spożycia żelaza uważanego za bezpieczne po prostu poprzez zjedzenie śniadania, ponieważ dwie porcje wzbogaconych płatków śniadaniowych mogą w niektórych przypadkach dostarczyć aż 44 miligramy (mg) żelaza.

Tymczasem górna granica tolerancji wynosi 45 mg dla dorosłych, a zalecana dzienna dawka wynosi 8 mg dla mężczyzn i 18 mg dla kobiet przed menopauzą (tj. kobiet, które nadal mają miesięczny okres).

Rzeczywiście, większość dorosłych mężczyzn i kobiet po menopauzie jest narażona na ryzyko przeciążenia żelazem i musi pamiętać o jego spożyciu, ponieważ nie tracą krwi regularnie. Utrata krwi jest głównym sposobem na zmniejszenie nadmiaru żelaza22, ponieważ organizm nie ma aktywnego mechanizmu wydalania żelaza.

Istnieje również choroba dziedziczna, hemochromatoza, która powoduje, że organizm gromadzi nadmierny i niebezpiecznie szkodliwy poziom żelaza. Poniższe czynniki mogą również powodować lub nasilać wysoki poziom żelaza. Pamiętaj tylko, że nie możesz opierać ryzyka przeciążenia żelazem wyłącznie na tych czynnikach. Jeśli tak jest, musisz zmierzyć poziom żelaza:

Gotowanie w żelaznych garnkach lub patelniach. Gotowanie kwaśnych potraw w tego typu garnkach lub patelniach spowoduje jeszcze wyższy poziom wchłaniania żelaza
Regularne spożywanie przetworzonej żywności, takiej jak płatki zbożowe i biały chleb wzbogacony żelazem. (Co gorsza, żelazo stosowane w tych produktach jest żelazem nieorganicznym, które ma więcej wspólnego z rdzą niż biodostępne żelazo występujące w mięsie)
Picie wody ze studni o wysokiej zawartości żelaza. Kluczem jest tutaj upewnienie się, że masz jakiś rodzaj filtra żelaza i/lub filtr wody odwróconej osmozy
Przyjmowanie wielu witamin i suplementów mineralnych, ponieważ te składniki często zawierają żelazo
Regularne spożywanie alkoholu, ponieważ zwiększy to wchłanianie żelaza w diecie. Na przykład, jeśli pijesz wino ze stekiem, prawdopodobnie wchłoniesz więcej żelaza, niż potrzebujesz

Wyjaśnienie mechanizmu szkody żelaza

Twój organizm wytwarza energię, przekazując elektrony z spożywanych węglowodanów i tłuszczów do tlenu przez łańcuch transportu elektronów w mitochondriach, który wytwarza trifosforan adenozyny (ATP). W dziewięćdziesięciu pięciu procentach przypadków tlen przekształca się w wodę, ale w 0,5% do 5% przypadków powstają reaktywne formy tlenu (ROS).

ROS nie są wszystkie złe, ponieważ są ważnymi biologicznymi cząsteczkami sygnalizacyjnymi, ale nadmierna ilość ROS prowadzi do uszkodzenia i dysfunkcji mitochondriów. Żelazo może reagować z nadtlenkiem wodoru w wewnętrznej błonie mitochondrialnej. Jest to normalna część komórkowego oddychania tlenowego.

Jednakże, gdy masz nadmiar żelaza, katalizuje ono tworzenie nadmiernych wolnych rodników hydroksylowych z nadtlenku, które dziesiątkują mitochondrialne DNA, mitochondrialne białka transportujące elektrony i błony komórkowe. W ten sposób nadmiar żelaza przyspiesza przewlekłe choroby. Dalton pisze:23

„Jak stwierdzili chemicy Barry Halliwell i John Gutteridge —autor książki o biochemii żelaza—: „Reaktywność rodników hydroksylowych jest tak duża, że jeśli powstaną w układach żywych, natychmiast zareagują z dowolną cząsteczką biologiczną znajdującą się w ich pobliżu, wytwarzając rodniki wtórne o zmiennej reaktywności”

Taki jest faustowski układ, który został osiągnięty przez życie na tej planecie. Tlen i żelazo są niezbędne do produkcji energii, ale mogą również spiskować, aby zniszczyć delikatny porządek naszych komórek. Jako neurobiolog JR Connor powiedział: „Życie zostało zaprojektowane tak, aby istnieć na samym styku wystarczalności i niedoboru żelaza”

Jeśli jesteś spalaczem węglowodanów, Twoje ryzyko może się zwiększyć

Jeśli spożywasz nadmierną ilość węglowodanów netto (całkowita ilość węglowodanów minus błonnik), sytuacja ulega dalszemu pogorszeniu, ponieważ spalanie węglowodanów jako paliwa podstawowego może dodać kolejne 30 do 40% więcej ROS na wolnych rodnikach hydroksylowych powstających w wyniku obecności wysokiego poziomu żelaza.

Niestety, obecnie większość ludzi spala węglowodany jako główne paliwo. Jeśli zmagasz się z jakimkolwiek przewlekłym problemem zdrowotnym, masz wysoki poziom żelaza i stosujesz standardową amerykańską dietę bogatą w węglowodany netto, normalizacja poziomu żelaza (wyjaśniona poniżej) i wdrożenie diety ketogenicznej, jak opisano w mojej książce „Tłuszcz na paliwo”, może w dużym stopniu przyczynić się do poprawy zdrowia.

Przyjmowanie dodatkowych przeciwutleniaczy w celu zahamowania ROS wytwarzanego przez wysoką zawartość żelaza samodzielnie lub w połączeniu z dietą wysokocukrową jest niewskazane, ponieważ ROS działają również jako ważne cząsteczki sygnalizacyjne. Nie wszystkie są złe. Wyrządzają szkody tylko wtedy, gdy są produkowane w nadmiarze.

Dlatego najlepszym rozwiązaniem jest po prostu obniżenie produkcji ROS. Jednym z najłatwiejszych i najskuteczniejszych sposobów osiągnięcia tego jest dieta bogata w zdrowe tłuszcze, odpowiednia pod względem białka i uboga w węglowodany netto. Spożywanie zdrowych tłuszczów może mieć większe znaczenie, niż mogłoby się wydawać, zwłaszcza jeśli masz wysoki poziom żelaza.

Jak Twój organizm utrzymuje homeostazę żelaza

Twój organizm ma mechanizm utrzymujący homeostazę żelaza, który działa dobrze, pod warunkiem, że nie otrzymujesz zbyt dużo żelaza z regularnej diety. Kluczowym regulatorem żelaza jest hepcydyna, białko wydzielane przez wątrobę. Gdy poziom żelaza jest wystarczający, wątroba wydziela hepcydynę do krwioobiegu.

Wraz ze wzrostem poziomu hepcydyny wchłanianie żelaza w przewodzie pokarmowym ulega zahamowaniu, podczas gdy komórki w całym organizmie zaczynają wiązać żelazo w ferrytynę (białko magazynujące żelazo). Gdy poziom żelaza jest niski, poziom hepcydyny spada, co powoduje, że komórki przewodu pokarmowego ponownie zaczynają wchłaniać żelazo z pożywienia.

Choć system ten może być elegancki, przeciążenie żelazem może nadal wystąpić, jeśli stale spożywasz zbyt dużo żelaza lub jeśli masz mutację genetyczną powodującą upośledzoną regulację żelaza. Gen o nazwie HFE reguluje hepcydynę; osoby z dziedziczną hemochromatozą mają dwie wadliwe kopie tego genu, podczas gdy posiadanie tylko jednej wadliwej kopii nazywane jest heterozygotycznością. Jak donosi Dalton:24

„Częstość występowania dziedzicznej hemochromatozy, w której obecne są dwie wadliwe kopie genu HFE i występują kliniczne objawy przeciążenia żelazem, jest w rzeczywistości dość wysoka — aż 1 na 200 w Stanach Zjednoczonych.

Być może 1 na 40 osób może mieć dwa wadliwe geny HFE bez jawnej hemochromatozy. To ponad 8 milionów Amerykanów, którzy mogą mieć znaczne zwarcie w swojej zdolności do regulowania wchłaniania i metabolizmu żelaza.”

Istnieją dowody25,26 sugerujące, że osoby z pojedynczym wadliwym genem HFE mogą również mieć upośledzony metabolizm żelaza, choć nie w stopniu obserwowanym u osób z hemochromatozą.

Według jednego z badań27 „szacunkowo u 40–70% osób z homozygotycznym genotypem C282Y rozwiną się kliniczne dowody przeciążenia żelazem”, a szacunki sugerują, że ponad 30% Amerykanów to heterozygoty, co naraża ich na znacznie zwiększone ryzyko.28

Wykazano również, że osoby z pojedynczym wadliwym genem HFE są narażone na zwiększone ryzyko chorób serca, zawału serca i udaru mózgu.29,30 W jednym badaniu31 heterozygotyczność zwiększała ryzyko kardiomiopatii, silnego czynnika ryzyka niewydolności serca, prawie sześciokrotnie.

Metabolizm żelaza i choroby

Odkrycie hepcydyny w 2000 r. zapoczątkowało serię badań pokazujących, jak niebezpieczne może być przeciążenie żelazem — nawet jeśli nie masz mutacji genu HFE. Polecam przeczytać oryginalny artykuł32, ale oto krótkie podsumowanie najważniejszych wydarzeń:

Żelazo i choroby układu krążenia — Metaanaliza33 opublikowana w 2013 r. wykazała, że 27 z 55 opublikowanych badań wykazało pozytywny związek między żelazem a chorobami układu krążenia, przy czym wyższy poziom żelaza wiąże się z wyższym ryzykiem choroby. Dwadzieścia badań nie wykazało istotnego związku, a tylko osiem wykazało związek negatywny, przy czym wyższy poziom żelaza wiązał się z niższym ryzykiem choroby.

Na przykład skandynawskie badanie wykazało, że podwyższony poziom ferrytyny zwiększa ryzyko zawału serca u mężczyzn od dwóch do trzech razy. W innym przypadku osoby z wysokim poziomem ferrytyny były pięć razy bardziej narażone na zawał serca niż osoby z prawidłowym poziomem.

U jednej trzeciej stwierdzono podwyższony poziom ferrytyny, co podwoiło ryzyko zawału serca. Co ważne, w badaniu tym stwierdzono, że każdy 1% wzrost stężenia ferrytyny zwiększał ryzyko zawału serca o 4%, a jedynym czynnikiem ryzyka, który ważył więcej niż ferrytyna, było palenie tytoniu.

Kanadyjscy naukowcy ocenili również związek między stężeniem żelaza w surowicy (w przeciwieństwie do stężenia ferrytyny w surowicy) a ryzykiem zawału serca, ponieważ ferrytyna nie jest idealnym wskaźnikiem stężenia żelaza. Oni również odkryli, że wyższy poziom żelaza dwukrotnie zwiększa ryzyko zawału serca u mężczyzn i pięciokrotnie u kobiet.

Żelazo i cukrzyca — Związek między wysokim poziomem żelaza i cukrzycą również uległ wzmocnieniu na przestrzeni lat. Pod koniec lat 80. odkryto, że u pacjentów poddawanych transfuzji krwi znacznie wzrasta ryzyko zachorowania na cukrzycę, co sugeruje, że w grę wchodziło samo żelazo, a nie tylko czynniki genetyczne.

W 1997 r. w pierwszym badaniu34 mającym na celu zbadanie tego związku opublikowano wyniki potwierdzające, że ferrytyna jest rzeczywiście silnym czynnikiem predykcyjnym dysfunkcyjnego metabolizmu glukozy. Jedynym silniejszym czynnikiem jest wskaźnik masy ciała.

Związek między żelazem a cukrzycą potwierdzono w 1998 r., kiedy badanie35 wykazało, że flebotomia (oddanie krwi) poprawia wrażliwość na insulinę i metabolizm glukozy zarówno u osób zdrowych, jak i chorych na cukrzycę. Zostało to później potwierdzone w latach 200536 i 2012.37

W 1999 roku naukowcy powiązali podwyższony poziom ferrytyny z pięciokrotnie zwiększonym ryzykiem cukrzycy u mężczyzn i prawie czterokrotnie zwiększonym ryzykiem u kobiet.38 Pięć lat później ferrytynę powiązano z dwukrotnie większym ryzykiem zespołu metabolicznego, który jest również silnie powiązany z cukrzycą i chorobami układu krążenia.39

Następnie w 2011 r. badanie40 dotyczące związku między nasyceniem transferyną (miarą zawartości żelaza w białku transferyny) a ryzykiem cukrzycy wykazało, że nasycenie transferyną powyżej 50% zwiększa ryzyko cukrzycy dwa do trzech razy i zwiększa śmiertelność.

Żelazo i rak — Jak zauważył Dalton, „Od końca lat 50. wiadomo było, że wstrzykiwanie dużych dawek żelaza zwierzętom laboratoryjnym może powodować nowotwory złośliwe” Niestety, minęły trzy dekady, zanim naukowcy zaczęli badać związek między żelazem a rakiem u ludzi. Obecnie istnieje wiele dowodów na to powiązanie. Wśród tych dowodów znajdują się badania wykazujące:

Podwyższony poziom ferrytyny wiąże się z trzykrotnie wyższym ryzykiem zgonu z powodu raka41

Mężczyźni, u których rozwinął się rak, mają wyższe wysycenie transferyny i wyższy poziom żelaza we krwi niż mężczyźni wolni od raka42

U dawców krwi ryzyko zachorowania na raka jest o 20%43–30%44 mniejsze niż u osób niebędących dawcami

Podwyższony poziom ferrytyny zwiększa ryzyko zachorowania na raka jelita grubego trzykrotnie, a na raka płuc 1,5-krotnie.45 Metaprzegląd 33 badań, w których analizowano związek między żelazem a rakiem jelita grubego, wykazał, że ponad 75% tych badań potwierdza ten związek46

Ryzyko śmierci z powodu raka wzrasta, im wyższy jest poziom nasycenia żelazem i transferyną w surowicy. Osoby z najwyższym poziomem mają dwukrotnie większe ryzyko śmierci niż osoby z najniższym poziomem 47

Żelazo i choroby neurologiczne — Na koniec, co nie mniej ważne, wielokrotnie wykazano, że wysoki poziom żelaza powoduje spustoszenie w mózgu. Część tych badań została już wspomniana. Jak zauważył Dalton:

„[Twój mózg] spala 20% całkowitego zapotrzebowania organizmu na tlen. Przy tak gorącym metabolizmie nieuniknione jest, że mózg będzie również wytwarzał więcej wolnych rodników, ponieważ przetwarza cały ten tlen. Ku zaskoczeniu wszystkich wykazano, że mózg wydaje się mieć mniejszą zdolność antyoksydacyjną niż inne tkanki w organizmie48, co może czynić go bardziej podatnym na stres oksydacyjny… To z kolei wskazuje na wrażliwość na żelazo

Dalton cytuje następnie szereg badań, które łącznie „sugerują, że nieprawidłowy metabolizm żelaza w mózgu może być czynnikiem sprawczym choroby Alzheimera i innych chorób neurodegeneracyjnych”

Idealne poziomy żelaza i GGT

Podczas sprawdzania stężenia ferrytyny w surowicy należy pamiętać, że „normalne” zakresy stężenia GGT i stężenia ferrytyny w surowicy są dalekie od idealnych.49 Jeśli mieścisz się w „normalnym” zakresie, praktycznie masz gwarancję wystąpienia jakiegoś problemu zdrowotnego. Należy również pamiętać, że oba testy są niezbędne, aby potwierdzić brak toksyczności żelaza.

Aby dowiedzieć się więcej na ten temat, zapoznaj się z moim wywiadem z Gerrym Koenigiem, byłym przewodniczącym Instytutu Zaburzeń Żelaza i Fundacji Hemochromatozy, osadzonym powyżej dla Twojej wygody. Zalecane, idealne poziomy ferrytyny i GGT są następujące

Ferrytyna — Dorośli mężczyźni i kobiety nie miesiączkujące: 30 do 40 nanogramów na mililitr (ng/ml) lub 75 do 100 nanomoli na litr (nmol/L50).

Najczęściej stosowany próg niedoboru żelaza w badaniach klinicznych wynosi od 12 do 15 ng/ml (30 do 37 nmol/l).51 Nie chcesz, aby było poniżej 20 ng/ml (50 nmol/l) lub powyżej 80 ng/ml (200 nmol/l). Wysoki poziom żelaza w czasie ciąży również stanowi problem; jego poziom 60 lub 70 ng/ml (150 lub 175 nmol/l) wiąże się z większym ryzykiem niekorzystnych wyników ciąży.

GGT — Poniżej 16 jednostek na litr (U/L) dla mężczyzn i poniżej 9 U/L dla kobiet. Powyżej 25 U/l dla mężczyzn i 18 U/l dla kobiet ryzyko wystąpienia choroby przewlekłej znacznie wzrasta.

Ferrytyna i GGT są interaktywne, a niski poziom GGT zwykle chroni przed wyższą ferrytyną. Jeśli więc masz niski poziom GGT, jesteś w dużej mierze chroniony, nawet jeśli poziom ferrytyny jest nieco wyższy niż idealny. Mimo wszystko warto podjąć kroki mające na celu obniżenie poziomu ferrytyny do bardziej idealnego poziomu. Z drugiej strony, nawet jeśli masz niski poziom ferrytyny, podwyższony poziom GGT jest powodem do niepokoju i należy się nim zająć.

Jeśli jesteś szczupły i masz wskaźnik masy ciała poniżej 22 lub 23, Koenig sugeruje również wykonanie testu transferyny, który pozwoli określić procentowy poziom nasycenia. Poziom od 25% do 35% jest zazwyczaj uważany za zdrowy. W latach 70. test nasycenia transferyną był stosowany jako marker przedwczesnej śmierci. Odsetek nasycenia transferyną powyżej 55 wskazywał na 60% zwiększone ryzyko przedwczesnej śmierci.

Jak obniżyć poziom żelaza i GGT

Jeśli poziom żelaza jest zbyt wysoki, najłatwiejszym sposobem na jego obniżenie jest oddawanie krwi dwa lub trzy razy w roku. Jeśli masz poważne przeciążenie, może być konieczne częstsze wykonywanie flebotomii. Pomocne jest również regularne korzystanie z sauny, która jest skuteczną formą detoksykacji.

Chociaż od dawna zalecałem oddawanie krwi jako rozwiązanie problemu nadmiaru żelaza, obecnie uważam, że najlepszym sposobem na osiągnięcie tego celu jest zrównoważone podejście polegające na flebotomii, detoksykacji i redukcji żelaza w diecie, zwłaszcza mięsa.

Pamiętaj, że próba kontrolowania wysokiego poziomu żelaza za pomocą samej diety może być ryzykowna, ponieważ zrezygnujesz również z wielu cennych składników odżywczych. Należy jednak pamiętać, że aby nie dopuścić do maksymalnego wchłaniania żelaza, należy unikać spożywania produktów bogatych w żelazo w połączeniu z produktami bogatymi w witaminę C lub napojami, ponieważ witamina C zwiększa wchłanianie żelaza. W razie potrzeby możesz również przyjąć suplement kurkuminy. Kurkumina działa jako silny chelator żelaza i może być użytecznym suplementem, jeśli poziom żelaza jest podwyższony.

Jeśli chodzi o obniżenie poziomu GGT, należy wdrożyć strategie zwiększające poziom glutationu, silnego przeciwutleniacza produkowanego w organizmie, ponieważ GGT jest odwrotnie proporcjonalne do glutationu. Wraz ze wzrostem poziomu GGT poziom glutationu spada. Jest to w rzeczywistości część równania wyjaśniającego, w jaki sposób podwyższony poziom GGT szkodzi zdrowiu. Podnosząc poziom glutationu, obniżysz GGT.

Aminokwas cysteina, występujący w białku serwatkowym, drobiu i jajach, odgrywa ważną rolę w produkcji glutationu w organizmie. Czerwone mięso, które nie zawiera cysteiny, będzie miało tendencję do podnoszenia poziomu GGT, podobnie jak alkohol, dlatego należy unikać obu tych substancji.52

Badania sugerują również, że spożywanie co najmniej 10 porcji owoców i warzyw bogatych w witaminę C, błonnik, beta-karoten, antocyjany i kwas foliowy tygodniowo może pomóc w obniżeniu GGT.53 Przykłady obejmują marchewkę, sałatę rzymską, szpinak, słodkie ziemniaki, morele i pomidory.

Należy również pamiętać, że niektóre leki mogą podnieść GGT. W takim przypadku należy skonsultować się z lekarzem, aby ustalić, czy można przerwać stosowanie leku lub przejść na coś innego, a także unikać leków dostępnych bez recepty, w tym ibuprofenu i aspiryny, które mogą uszkodzić wątrobę.

Ogólna detoksykacja to kolejny ważny element, jeśli masz wysoki poziom GGT, ponieważ zadaniem wątroby jest usuwanie toksyn z organizmu. Fakt, że masz podwyższony poziom GGT oznacza, że Twoja wątroba jest pod wpływem stresu.

Przejmij kontrolę nad swoim zdrowiem: sprawdzaj stan żelaza co roku

Zdecydowanie sugeruję, aby większość dorosłych poważnie rozważyła coroczne badanie stężenia ferrytyny w surowicy, aby potwierdzić, że nie jest ani za wysokie, ani za niskie. Należy pamiętać, że „normalne” zakresy stężenia ferrytyny w surowicy są dalekie od idealnych.54 W niektórych laboratoriach poziom od 200 do 300 ng/ml (499 do 749 nmol/l) mieści się w normie odpowiednio dla kobiet i mężczyzn, co jest wartością zdecydowanie zbyt wysoką dla optymalnego zdrowia.

Jeśli chodzi o nadmiar żelaza, uważam, że może on być równie niebezpieczny dla zdrowia, jak niedobór witaminy D, a sprawdzenie poziomu żelaza jest o wiele ważniejsze niż poziom cholesterolu. Chociaż pomocny może być pełny panel żelazny, który sprawdza żelazo w surowicy, zdolność wiązania żelaza i ferrytynę, tak naprawdę potrzebujesz tylko testu ferrytyny w surowicy oraz testu GGT. Lekarz może wypisać Ci receptę na te badania.

Aby więc powtórzyć niektóre z najważniejszych przesłań, które należy zabrać do domu, aby zapobiec złemu zdrowiu spowodowanemu przeciążeniem żelazem, pamiętaj o:

Regularnie badaj poziom żelaza w surowicy, podając poziom ferrytyny lub GGT, aby upewnić się, że nie masz nadmiaru żelaza. Jeśli tak się stanie, oddaj krew, aby obniżyć jego poziom. Najnowsze ustawodawstwo USA umożliwia wszystkim bankom krwi wykonywanie flebotomii terapeutycznej w przypadku hemochromatozy lub przeciążenia żelazem. Wszystko czego potrzebujesz to polecenie lekarza
Zmniejsz spożycie węglowodanów netto i zwiększ ilość zdrowych tłuszczów, aby przejść na tryb spalania tłuszczu i chronić mitochondria. Pomoże to radykalnie ograniczyć ROS i wtórną produkcję wolnych rodników
Nie unikaj produktów bogatych w żelazo. Po prostu unikaj łączenia ich z produktami bogatymi w witaminę C i zamiast tego łącz je z produktami bogatymi w wapń, aby ograniczyć wchłanianie. Unikaj również alkoholu, który zwiększa wchłanianie żelaza w diecie. Możesz również rozważyć suplement kurkuminy, aby zmniejszyć ilość żelaza bez ryzyka wyeliminowania innych cennych minerałów
Jeśli nie masz udokumentowanego laboratoryjnie niedoboru żelaza, unikaj multiwitamin zawierających żelazo, suplementów żelaza i suplementów mineralnych zawierających żelazo