Badanie wskazuje, że odpowiedni poziom pięciu mikroelementów wiąże się z mniejszym ryzykiem wystąpienia objawów depresji

Według naukowców, nowa analiza danych z Narodowego Badania Zdrowia i Żywienia (NHANES) wykazała, że dorośli, u których stwierdzono odpowiedni poziom we krwi lub odpowiednie spożycie pięciu określonych mikroelementów, znacznie rzadziej zgłaszali objawy depresji.

W badaniu, w którym przeanalizowano dane 3654 dorosłych Amerykanów w wieku 20 lat i starszych z lat 2011–2016, stwierdzono, że wystarczające stężenie witaminy D, żelaza, selenu, miedzi i witaminy B6 wiązało się z 25–52% mniejszym prawdopodobieństwem zgłaszania objawów depresji. Zgodnie z raportem naukowcy uwzględnili w analizie takie czynniki, jak wiek, płeć, palenie tytoniu, aktywność fizyczna, bezpieczeństwo żywnościowe oraz dochody.

Projekt badania i metody

Naukowcy przeanalizowali dane z badania NHANES, reprezentatywnego dla całego kraju badania przeprowadzonego przez Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC). Średni wiek uczestników wynosił 44 lata.

Objawy depresji oceniano za pomocą kwestionariusza PHQ-9 (Patient Health Questionnaire-9), standardowego narzędzia do badań przesiewowych.

Autorzy badania stwierdzili, że stężenie witaminy D i żelaza we krwi mierzono bezpośrednio, natomiast spożycie selenu, miedzi i witaminy B6 w diecie oszacowano na podstawie 24-godzinnych wywiadów żywieniowych. W analizie uwzględniono wiele potencjalnych czynników zakłócających, w tym czynniki społeczno-ekonomiczne i zachowania zdrowotne, aby wyodrębnić związki między stanem odżywienia a objawami depresji.

Wyniki dotyczące poszczególnych składników odżywczych

Według naukowców witamina D wykazała wyraźny związek: uczestnicy badania z wystarczającym poziomem tej witaminy we krwi mieli o 25% mniejsze prawdopodobieństwo wystąpienia objawów depresji w porównaniu z osobami o niedoborze.

W badaniu zauważono, że witamina D działa jak hormon biorący udział w produkcji neuroprzekaźników i przekazywaniu sygnałów między komórkami mózgowymi, a jej receptory znajdują się w obszarach mózgu regulujących nastrój, takich jak hipokamp.

Podobną zależność zaobserwowano w przypadku żelaza. Dorośli z prawidłowym poziomem żelaza byli o 26% mniej narażeni na wystąpienie objawów depresji.

Jak wyjaśnili naukowcy, żelazo wspomaga produkcję neuroprzekaźników, takich jak serotonina, dopamina i noradrenalina, a także jest niezbędne do transportu tlenu i produkcji energii w mózgu.

Spośród badanych składników odżywczych najsilniejszy związek wykazano w przypadku selenu. Uczestnicy, którzy spełniali zalecenia dotyczące spożycia selenu, mieli o 52% mniejsze prawdopodobieństwo wystąpienia objawów depresji.

Według raportu selen jest mikroelementem o kluczowym znaczeniu dla obrony antyoksydacyjnej, zwłaszcza w aktywacji glutationu, który chroni komórki mózgowe przed stresem oksydacyjnym.

Miedź wiązała się z 34% mniejszym prawdopodobieństwem wystąpienia objawów depresji u osób o odpowiednim spożyciu. Miedź pomaga aktywować enzymy przeciwutleniające i wspomaga funkcjonowanie układu nerwowego, chociaż wcześniejsze badania dotyczące poziomu miedzi we krwi dały mieszane wyniki, zauważyli naukowcy.

Witamina B6, niezbędna do syntezy neuroprzekaźników regulujących nastrój, w tym serotoniny, dopaminy i GABA, wiązała się z 27-procentowym zmniejszeniem prawdopodobieństwa wystąpienia objawów depresji.

Naukowcy zwrócili również uwagę na potencjalną synergiczną zależność między witaminą B6 a magnezem w zakresie wspierania zdrowia układu nerwowego, ponieważ witamina B6 odgrywa bezpośrednią rolę w syntezie neuroprzekaźników [1].

Ograniczenia i komentarz ekspertów

Naukowcy zastrzegli, że wyniki badania nie dowodzą, iż niedobory mikroelementów powodują depresję. Jak twierdzą autorzy badania, jego przekrojowy charakter oznacza, że pozwala ono jedynie zidentyfikować powiązania, a nie związek przyczynowo-skutkowy, a wcześniejsze badania dotyczące suplementacji w leczeniu depresji przyniosły niejednoznaczne wyniki.

Dr Alan Logan, naukowiec zajmujący się żywieniem i autor książki „The Brain Diet”, zauważył w oświadczeniu, że badanie to stanowi kolejny dowód na związek między jakością diety a zdrowiem psychicznym, ale wezwał do ostrożności przy interpretacji ilorazów szans na podstawie danych przekrojowych.

Badanie opierało się na samodzielnie zgłaszanym spożyciu pokarmów oraz pojedynczym pobraniu krwi, co może nie odzwierciedlać długoterminowego stanu odżywienia – jest to ograniczenie, do którego przyznali się naukowcy.

Ponadto, choć niektóre suplementy wykazały korzystne działanie w badaniach klinicznych, wyniki tych badań są nadal niejednoznaczne. Na przykład suplementy takie jak dziurawiec zwykły przynoszą ulgę w łagodnych objawach depresji, a niektóre badania wykazały, że dodanie suplementów diety do schematów leczenia przeciwdepresyjnego może poprawić wyniki terapii [2] [3].

Jednak w niniejszym badaniu nie analizowano stosowania suplementów, a skupiono się wyłącznie na adekwatności składników odżywczych w diecie oraz na ich stężeniach we krwi.

Wnioski i zalecenia

Badanie sugeruje, że utrzymanie odpowiedniego poziomu tych mikroelementów może wspomagać funkcjonowanie mózgu i regulację nastroju. Naukowcy podkreślili, że zbilansowana dieta bogata w pełnowartościowe produkty spożywcze stanowi praktyczne podejście do zapewnienia odpowiedniej podaży składników odżywczych, nie podając jednak konkretnych zaleceń dotyczących suplementacji.

Źródła żywnościowe zidentyfikowanych składników odżywczych obejmują orzechy brazylijskie jako źródło selenu, ciecierzycę, drób i łososia jako źródło witaminy B6, tłuste ryby i ekspozycję na słońce jako źródło witaminy D oraz podroby, szpinak i rośliny strączkowe jako źródło żelaza i miedzi. Badanie to stanowi uzupełnienie rosnącej liczby badań potwierdzających, że to, co jesz, ma bezpośredni wpływ na nastrój i zdrowie psychiczne [4].

Niedobory kluczowych mikroelementów, takich jak magnez, cynk, witaminy z grupy B i witamina D, są powszechne i mogą pogłębiać problemy ze zdrowiem psychicznym [5].

Naukowcy wezwali do przeprowadzenia dalszych badań, w tym badań podłużnych i interwencyjnych, w celu wyjaśnienia związków przyczynowych między poziomem mikroelementów a depresją.

Źródła obejmują:

Dr Alan Logan. “The Brain Diet The Connection Between Nutrition Mental Health and Intelligence”.
Mercola.com. “Supplements Proven Beneficial for Depression”. July 14, 2016.
Mercola.com. “1 in 6 Americans Are Now on Psychiatric Medic”. December 29, 2016.
Willow Tohi. “New research confirms What you eat directly shapes your mood and mental health”. NaturalNews.com. March 12, 2026.
NaturalNews.com. “New research confirms: What you eat directly shapes your mood and mental health”. March 12, 2026.
5 Vitamins & Minerals That Are Linked to Fewer Depressive Symptoms. mindbodygreen.com. Molly Knudsen. May 26, 2026.

Źródło: https://www.naturalnews.com/2026-06-03-adequate-levels-five-micronutrients-lower-depressive-symptoms.html