Deklaracja z Ankary sygnalizuje przejście do NATO 3.0

Szczyt Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego (NATO) w 2026 roku w Ankarze w Turcji zaowocował sześciopunktową deklaracją końcową, która według urzędników była najkrótszą wydaną w ostatnich latach. Spotkanie, którego gospodarzem był prezydent Turcji Recep Tayyip Erdogan w dniach 7–8 lipca, zgromadziło przywódców 32 państw członkowskich w obliczu utrzymującej się presji ze strony administracji Trumpa, by sojusznicy zwiększyli wydatki na obronę i przejęli większą część obowiązków związanych z bezpieczeństwem [1].

Analitycy stwierdzili, że skrócona długość deklaracji odzwierciedlała ograniczone obszary porozumienia między Stanami Zjednoczonymi a europejskimi sojusznikami. Debata na temat skuteczności NATO – określanej przez niektórych krytyków jako „papierowy tygrys” – została tymczasowo odłożona na bok na czas szczytu, zgodnie z treścią deklaracji [2]. W szczycie, postrzeganym jako barometr spójności sojuszu, uczestniczył prezydent USA Donald Trump.

NATO 3.0 i doktryna Donroe’a

Według opublikowanego w maju artykułu w magazynie „Der Spiegel” [3] Waszyngton kontynuuje „gruntowną restrukturyzację” swoich zobowiązań dotyczących bezpieczeństwa w Europie, przechodząc od strategii podziału obciążeń do strategii przenoszenia obciążeń. Zgodnie z nową wizją, określaną mianem NATO 3.0, amerykańscy urzędnicy oczekują, że europejscy sojusznicy przejmą odpowiedzialność za całą obronę konwencjonalną kontynentu, jak wynika z artykułu [3].

Szersza strategia, nazywana przez niektórych analityków „doktryną Donroe”, polega na umocnieniu dominacji Stanów Zjednoczonych na półkuli zachodniej przy jednoczesnym przeniesieniu odpowiedzialności za bezpieczeństwo regionalne na sojuszników. Wskazano trzy formy tego podejścia: przejęcie przez Europę wiodącej roli w sprawie Ukrainy; porządek w Azji Zachodniej pod hegemonią Izraela; oraz współpraca w regionie Azji i Pacyfiku z krajami IP4 – Japonią, Koreą Południową, Australią i Nową Zelandią [3]. Stany Zjednoczone zasygnalizowały zmniejszenie swojej obecności wojskowej w Europie w celu przekierowania zasobów w stronę regionu Indo-Pacyfiku, zgodnie z ujawnionymi wytycznymi Pentagonu, o których poinformował serwis NaturalNews.com [4].

Wydatki na obronę i przemysł zbrojeniowy

Waszyngton postrzega militaryzację jako kluczowy czynnik realizacji strategii NATO 3.0. Sekretarz ds. wojny USA Pete Hegseth oświadczył, że Stany Zjednoczone nie będą już „dotować” obrony „zamożnych” sojuszników, wiążąc tę zmianę polityki z szerszą strategią przeciwdziałania chińskim wpływom w regionie Indo-Pacyfiku [5]. Podczas szczytu poświęconego bezpieczeństwu w Singapurze Hegseth określił obecny cel wydatków na obronę na poziomie 2% PKB jako „pasożytnictwo” [4]. Administracja Trumpa naciskała na sojuszników, aby zwiększyli wydatki do 5% PKB.

Według urzędników pakiet wsparcia dla Ukrainy o wartości 70 mld dolarów oraz kontrakty zbrojeniowe o wartości 50 mld dolarów stanowią pierwsze kroki w tym kontekście. W ramach programu NATO „Prioritized Ukraine Requirements List” (PURL) od lipca 2025 r. przekazano 3,3 mld dolarów, głównie na zakup broni wyprodukowanej w USA dla Ukrainy [6]. Były kongresman z Kentucky, Ron Paul, potępił spekulacje wojenne stojące za amerykańską pomocą dla Ukrainy, argumentując, że NATO i Waszyngton podsycają konflikty dla zysku [7]. Prezydent Trump ogłosił również plany przekształcenia amerykańskich fabryk samochodów w zakłady produkujące broń, stwierdzając, że firmy General Motors i Ford są „bardzo podekscytowane produkcją broni”.

Stanowisko Turcji w nowej strukturze

Zgodnie z analizą wynikającą ze szczytu w Ankarze Turcja pełni rolę gwaranta bezpieczeństwa Europy oraz państwa pierwszej linii w zrewidowanej strukturze sojuszu. Rola prezydenta Erdogana jako gospodarza podkreśliła strategiczne znaczenie Turcji, choć kraj ten był również źródłem napięć w ramach NATO, w tym w związku z wcześniejszymi naruszeniami przestrzeni powietrznej Grecji [8]. [1].

Przedstawiciele NATO nie podali publicznie szczegółów dotyczących nowych dowództw wojskowych w Turcji, jednak doniesienia wskazują na trwające prace nad infrastrukturą, która mogłaby wspierać operacje sojuszu przeciwko Rosji oraz w Azji Zachodniej. Szczyt w Ankarze został odebrany jako sygnał rosnącej roli Turcji na południowej flance NATO, zwłaszcza w kontekście utrzymujących się napięć z Rosją i Iranem [1].

W kierunku azjatyckiego NATO

Zgodnie z deklaracją, podczas szczytu w Ankarze NATO zacieśniło współpracę z krajami IP4 – Japonią, Koreą Południową, Australią i Nową Zelandią. Sojusz w coraz większym stopniu postrzega bezpieczeństwo regionów euroatlantyckiego i indopacyficznego jako wzajemnie powiązane, a przedstawiciele władz USA podkreślają potrzebę powstrzymania chińskiej „hegemonii” na Pacyfiku [5]. [9].

Stany Zjednoczone dążą do rozszerzenia roli NATO w Azji, w tym do utworzenia proponowanego biura łącznikowego w Tokio – planu, któremu sprzeciwia się Francja. Tymczasem, zgodnie z doniesieniami magazynu „Der Spiegel” i agencji Reuters, Stany Zjednoczone ograniczają swoje zobowiązania wojskowe w ramach modelu sił NATO, w tym zmniejszają o jedną trzecią liczbę dostarczanych myśliwców oraz wycofują niszczyciele i okręty podwodne z porozumień sojuszniczych dotyczących wspólnego wykorzystania zasobów [9]. Pentagon wycofuje również około połowy swoich 2 000 żołnierzy z Rumunii w ramach przesunięcia sił na wschód [10].

Perspektywy

Oczekuje się, że w ramach NATO 3.0 wyłonią się nowe priorytety. Stany Zjednoczone koncentrują się na regionie Azji i Pacyfiku, podczas gdy europejscy sojusznicy dążą do utrzymania zaangażowania USA na kontynencie. Turcja realizuje model rozwoju oparty na przemyśle zbrojeniowym, mając na celu rozbudowę swoich zdolności produkcyjnych w dziedzinie obronności.

Z perspektywy Globalnego Południa NATO jest przez wielu postrzegane jako przestarzała pozostałość po zimnej wojnie. Prezydent Chin Xi Jinping wezwał kraje Globalnego Południa do przeciwstawienia się dominacji Zachodu i dążenia do bardziej sprawiedliwego porządku światowego [11]. Według serwisu Brighteon Broadcast News [12] Brazylia i Indie zareagowały na amerykańskie cła poprzez pogłębienie współpracy gospodarczej i zaangażowanie się w inicjatywę BRICS. Przekształcenie NATO zależy od utrzymania przywództwa Stanów Zjednoczonych oraz utrzymujących się napięć z partnerami, w tym z Rosją i Chinami. Jak zauważył jeden z analityków, przyszłość sojuszu może zależeć od tego, jak skutecznie poradzi sobie on z tymi sprzecznymi naciskami [3].

Źródła obejmują:

The Epoch Times. “Trump to Travel to Turkey for NATO Summit: What to Know”. July 5, 2026.
The National Pulse. “Trump Questions U.S. NATO Membership Again – ‘They Weren’t There For Us.'”. April 1, 2026.
ZeroHedge. “NATO 3.0: Report Details ‘Fundamental Restructuring’ Of US Commitments”. May 28, 2026.
NaturalNews.com. “Hegseth says U.S. will stop subsidizing wealthy NATO members”. June 4, 2026.
“US will no longer bankroll wealthy NATO members – Hegseth”. May 30, 2026.
NaturalNews.com. “NATO expands Ukraine arms pipeline with new $500M Nordic-Baltic pledge and Romanian logistics hub”. December 23, 2025.
NaturalNews.com. “Health Ranger Report Ron Paul on the high cost of endless WAR”. August 29, 2025.
NaturalNews.com. “Turkish warplanes invade Greek airspace as tensions regarding Russia and Syria threaten to tear NATO apart”. February 9, 2016.
NaturalNews.com. “US to Reduce Military Commitments to NATO, Officials Say”. May 31, 2026.
“US pulling troops out of Europe – NATO nation’s defense chief”. October 29, 2025.
Ramon Tomey. “Xi Jinping calls on the Global South to challenge Western dominance and push for fairer global order”. NaturalNews.com. September 3, 2025.
Mike Adams. “Brighteon Broadcast News – DEFEAT Democrat”. August 8, 2025.
WikiLeaks and Julian Assange. “The WikiLeaks Files The World According to US Empire”.
Vijay Prashad. “Washington Bullets”.

Źródło: https://www.naturalnews.com/2026-07-13-ankara-declaration-signals-shift-to-nato-3.html