
Zachorowalność na chroniczne choroby cywilizacyjne, takie jak: otyłość, zespół drażliwego jelita, chorobę zapalną jelit, alergie i nowotwory nasila się bardzo gwałtownie w krajach uprzemysłowionych. Pomimo, że już od dawna wiadomo, że flora jelitowa (mikrobiom) silnie oddziałuje na układ odpornościowy, jak również na różnorodne procesy metaboliczne w organizmie gospodarza – czyli człowieka – to dopiero od kilku lat na poważnie dyskutuje się na temat zależności flory jelitowej a powstawaniem różnorodnych chorób. Obecnie toczy się debata, w jaki sposób probiotyki wpływają na organizm w procesie przywracania i utrzymania zdrowia. Dla Medycyny Komórkowej probiotyki stanowią już dziś ważny faktor wspomagający zdrowie.
Flora bakteryjna jelit, nazywana również mikrobiomem, a wcześniej florą jelitową jest zbiorem wszystkich mikroorganizmów w jelitach.
Charakterystyka i rozwój mikrobiomu
Człowiek jest siedliskiem tych mikroorganizmów. Bakterie te opanowały ludzki organizm w następujący sposób:
- 70.000.000.000.000 bakterii żyje w jelicie grubym człowieka,
- 300.000.000 bakterii żyje na skórze człowieka,
- 100.000.000 bakterii żyje w jamie ustnej człowieka,
- 100.000 bakterii przedostaje się codziennie do dolnych dróg oddechowych.
Jelito grube człowieka stanowi największe stężenie mikroorganizmów. Liczba mikroorganizmów w jelitach przekracza liczbę komórek ludzkiego ciała aż 10-krotnie. Ogół wszystkich żywych mikroorganizmów w jelicie określa się mianem mikrobiomu. We florze bakteryjnej jelit znajdziemy ponad 400 różnych rodzajów bakterii o wysokiej różnorodności biologicznej, z czego 30 do 40 dominujących gatunków (rodzajów) stanowi ok. 99% masy całkowitej komórek bakteryjnych. Głównymi ich przedstawicielami są: Bacteroides, Lactobacillus, Bifidobakterium, Eubacterium, Streptococcus, Clostridium, Escherichia i Staphylococcus. Gatunki te można podzielić na szczepy. W ludzkim jelicie najliczniej występują następujące szczepy: Firmicutes, Promie-niowce, Proteobakterie, Bacteroidetes.
Każdy człowiek ma niepowtarzalny mikrobiom, ponieważ w organizmie powstają indywidualne różnice w składzie poszczególnych mikroorganizmów. Mikrobiom może się zmieniać przez całe życie i jest zależny od wielu czynników. Do tych czynników zaliczamy:
Czynniki egzogeniczne:
- sposób przyjścia na świat (poród natu-ralny, cesarskie cięcie),
- nawyki żywieniowe,
- styl życia,
- higiena,
- mikroorganizmy patogeniczne,
- leki,
- czynniki środowiskowe.
Czynniki gospodarza:
- struktura genetyczna człowieka,
- wrodzony i nabyty system immunologiczny,
- choroby,
- stres psychiczny,
- metabolizm.
Mikroorganizmy = mikroskopijnie małe organizmy, do których zaliczamy: bakterie, algi oraz pierwotniaki.
Bakterie = najmniejsze, jednokomórkowe mikroorganizmy.
Patogen = z greckiego “pathos” (cierpienie, choroba) i “genesis” (powstanie, narodziny). Patogeniczne mikroorganizmy posiadają zdolność zarażania chorobami innych organizmów.
Fizjologiczne funkcje mikrobiomu
Ludzki mikrobiom jest bardzo złożonym i dynamicznym ekosystemem mikroorganizmów. System ten wywiera wpływ na różnego rodzaju procesy metaboliczne i reakcje immunologiczne ludzkiego organizmu. Dla przykładu: system ten uczestniczy w rozpadzie oraz zużytkowaniu dużej liczby substancji, których ludzki organizm nie potrafi sam zmetabolizować. Zalicza się do tego między innymi:
- usuwanie niestrawionych składników pokarmowych (substancje balastowe–błonnik),
- aktywacja substancji bioaktywnych (wtórne substancje roślinne),
- inaktywacja składników pokarmowych, które ograniczają wykorzystanie składników odżywczych,
- produkcja witamin (kwas foliowy, witamina K, witamina B12),
- wchłanianie składników odżywczych (cukry proste, krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, witaminy).
Poprzez rozkład nieulegających trawieniu składników pokarmowych a następnie wchłanianie tych produktów rozkładu – mikrobiom reguluje podaż energii oraz zaopatrzenie organizmu w składniki odżywcze. Poza tym składniki pokarmowe nieulegające trawieniu wywierają wpływ na ruch jelit. Ważnym zadaniem mikrobiomu jest również zapobieganie niepożądanemu zasiedlaniu jelita przez patogenne bakterie, co prowadzi do szkodliwych oddziaływań.
Mikrobiom posiada następujące mechanizmy:
- produkcja krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, które zakwaszają środowisko jelit ➛ wsparcie wzrostu pożytecznych bakterii, których właściwości uniemożliwiają zasiedlenie się bakterii patogennych,
- wykorzystanie składników odżywczych i pierwiastków śladowych, które są potrzebne patogennym bakteriom do przeżycia ➛ ograniczenie wzrostu, rozprzestrzeniania się i aktywności patogenów chorobotwórczych,
- zajęcie miejsc zasiedlanych przez bakterie chorobotwórcze w nabłonku jelitowym ➛ uniemożliwienie zasiedlenia się patogenów chorobotwórczych w jelitach,
- neutralizacja toksycznych i rakotwórczych produktów przemiany materii,
- produkcja wysoce efektywnych substancji antybakteryjnych, które uniemożliwiają przeżycie i zasiedlenie się innych bakterii w ich bezpośrednim otoczeniu.
Udział mikroorganizmów w powstawaniu komórek nabłonkowych jelita (komórki ściany jelita) jest innym, istotnym zadaniem mikroflory przewodu pokarmowego. Działanie to umożliwia optymalne wchłanianie się substancji odżywczych i rozwój funkcji bariery jelitowej, która ma ogromne znaczenie dla zdrowia jelit. Mikrobiom przyczynia się również do rozwoju, oraz utrzymania wrodzonego systemu odpornościowego organizmu. Przykładowo mikroorganizmy aktywują tolerancję doustną składników pokarmowych i zapewniają możliwość rozróżnienia bakterii chorobotwórczych od bakterii pożytecznych. Wiele funkcji mikroflory jelit nie zostało do tej pory poznanych ani wystarczająco zbadanych, co jednoznacznie wskazuje, jak ogromny potencjał posiada mikrobiom. Stosowanie probiotyków może wspomagać prawidłowe funkcje mikrobiomu, co znacząco przyczynia się dla zdrowia.
Bariera jelitowa jest funkcjonalną jednostką składającą się z komórek immunologicznych jelita, nabłonka jelita, systemu nerwowego jelita, błon wydzielniczych i śluzu jelitowego. Służy ona jako rozgraniczenie pomiędzy wnętrzem jelit a wnętrzem organizmu oraz jako droga transportowa dla substancji odżywczych i wody. Poza tym zapobiega również przedostawaniu się do organizmu bakterii patogennych.
Tolerancja doustna jest procesem, podczas którego układ pokarmowy uczy się rozpoznawać spożyte pokarmy jako składniki odżywcze w celu uniknięcia reakcji alergicznych.
Czym są probiotyki i dlaczego ich potrzebujemy?
Słowo “probiotyk” pochodzi od łacińskie-go “pro” (dla) i greckiego “bios” (życie), co tłumaczone dosłownie oznacza „dla życia”. Według definicji FAO/WHO (2001) probiotyki to żywe mikroorganizmy, które podane oralnie w odpowiedniej ilości wywierają korzystny wpływ na zdrowie gospodarza. Do klasycznych probiotycznych mikroorganizmów zaliczamy m. in. Lactobacillus (pałeczki kwasu mlekowego), Bifidobatterie, Streptokoki, Enterokoki i Laktokoki. Działanie poszczególnych szczepów jest zróżnicowane, co oznacza również, że pozytywne odziaływanie danego szczepu bakterii nie jest automatycznie przenoszone na inne mikroorganizmy probiotyczne. Celem stosowania probiotyków jest zrównoważenie mikrobiomu, w szczególności w jelicie grubym. Następuje tam wypieranie patogenów przez pożyteczne bakterie. Ponadto probiotyki wpływają znacząco na układ immunologiczny.
WHO = Światowa Organizacja Zdrowia
FAO = Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa
Profilaktyczna skuteczność probiotyków
Osiedlanie się patogennych bakterii w przewodzie pokarmowym może prowadzić do wielu chorób. W celu uniknięcia ich nadmiernego rozprzestrzeniania się, zastosowanie znajdują odpowiednie szczepy bakterii probiotycznych. Przyczyniają się one nie tylko do zachowania czy odbudowy ochronnego mikrobiomu, ale również do naprawy zniszczonych przez patogeny struktur łączących ściany jelita. Równocześnie wspierany jest układ odpornościowy znajdujący się w jelicie. Prowadzi to do wzmocnienia funkcji bariery jelitowej, a w konsekwencji skuteczną ochronę całego organizmu.Jelito grube uważane jest za organ kontrolny w balansie energetycznym organizmu. Również tutaj, probiotyki wpływają na wchłanianie się substancji odżywczych, a nawet dostarczają substraty energetyczne.
Probiotyki komunikują się za pośrednictwem sygnałów nerwowych i hormonalnych z centrum regulującym apetyt, oraz wpływają na równowagę energetyczną w obrębie ośrodkowego układu nerwowego (mózg i rdzeń kręgowy). Komunikują one również z innymi komórkami odpowiedzialnymi za bilans energetyczny organizmu. Kompleksowe interakcje probiotyków z komórkami prowadzą do lepszej kontroli uczucia sytości, jak również kontroli wagi ciała. Jednym z głównych zadań mikrobiomu jest utworzenie układu immunologicznego. Około 60% całkowitych funkcji obronnych organizmu znajduje się w układzie immunologicznym jelita.
Funkcja bariery jelita ma korzystny wpływ na procesy zapalne w organizmie wywoła-ne przez system immunologiczny. Funkcja ta może zostać wzmocniona przez użycie probiotyków. W związku z tym probiotyki stosowane prewencyjnie zapobiegają procesom zapalnym, które powstają np. podczas alergii. Ponadto probiotyki wspierają inne funkcje fizjologiczne mikrobiomu. Zalicza się do nich:
- oddziaływanie na aktywność jelitową,
- usuwanie i inaktywację substancji toksycznych, zapalnych i mutagennych,
- blokowanie zakaźnych patogenów poprzez konkurencję o składniki odżywcze i produkcję antybiotykopodobnych substancji,
- aktywację mechanizmów tolerancji.
Przyjmowanie określonych szczepów probiotyków wskazuje nie tylko na skuteczność profilaktyczną, co udowodnione jest badaniami, lecz jest również skuteczne przy różnych chorobach. Możliwe, terapeutyczne zastosowanie probiotyków przy różnych chorobach zostanie opisane w następnym rozdziale.
Terapeutyczna skuteczność probiotyków
Medycyna konwencjonalna preferuje stosowanie antybiotyków w przypadku wielu chorób. Ponieważ stosowaniu antybiotyków (i innych leków) towarzyszą często niepożądane skutki uboczne; stosowanie probiotyków jest w tym przypadku szczególnie godne polecenia. Do tej pory korzystny wpływ stosowania probiotyków wykazano w badaniach na komórkach zwierzęcych i ludzkich przy następujących chorobach:
- choroby zakaźne i biegunka,
- zespół jelita drażliwego,
- rak,
- choroba zapalna jelit,
- alergie,
- zaburzenia metaboliczne.
Choroby zakaźne i biegunka
Konkretne probiotyki mają wysoki prozdrowotny potencjał przy biegunce i infekcjach. Badania dowodzą, że bakterie kwasu mlekowego i bifidobakterie oddziaływują korzystnie na przebieg infekcji dróg oddechowych. W tym przypadku udokumentowano zmniejszenie nasilenia oraz czasu trwania infekcji. W przypadku biegunki wywołanej przyjmowaniem antybiotyku wykazane zostało osłabienie jej symptomów. Zatem łączenie antybiotyków i probiotyków jest w tym przypadku wskazane. Powód: bakterie, które są niszczone podczas terapii antybiotykowej, uwalniają podczas swego obumarcia szkodliwe dla nabłonka substancje. Probiotyki (szczególnie bakterie kwasu mlekowego) wiążą te toksyczne substancje lub je rozkładają. Oprócz tego zasiedlają mikrobiom i wypierają tym samym obecne tam patogeny. Również w przypadku innych chorób biegunkowych (bakteryjnych, wirusowych, biegunka podróżnych), badania na ludziach wykazują pozytywne efekty zastosowania probiotyków.
Zespół jelita drażliwego
W zespole drażliwego jelita (wywołanym infekcją jelitową lub stresem) użycie specyficznych bifidobakterii skutecznie wpływa na zmniejszenie specyficznych symptomów. Obserwuje się następujące efekty:
- wzmocnienie motoryki jelit, a tym samym skrócenie czasu przejścia treści pokarmowych przez przewód pokarmowy,
- normalizacja zakłóconych funkcji jelit i pobierania wody i elektrolitów,
- oddziaływanie na produkcję gazów.
Również inne probiotyczne szczepy, takie jak bakterie kwasu mlekowego czy paciorkowce wykazują terapeutyczne działanie:
- zmniejszenie bólu, wzdęć i zaparć,
- normalizację liczby i konsystencji stolców.
Szczególnie korzystne w procesie zdrowienia, jest łączenie odpowiednich szczepów bakterii poprzez wykorzystanie efektu ich wzajemnej synergii.
Rak
Antynowotworowe działanie zachodzi poprzez inaktywację lub zmniejszenie aktywności patogenów i innych substancji rakotwórczych. Jednocześnie poprawione zostają funkcje immunologiczne. Tę ochronną funkcję wykazują podgatunki bakterii kwasu mlekowego oraz Streptococcus Thermophilus. Podczas badań zaobserwowano:
- zmniejszenie ilości wolnych rodników ➛ redukcja szkód DNA,
- redukcję bakterii i enzymów wspierających rozwój nowotworów w jelicie grubym (szczególnie przy raku jelita grubego),
- zmniejszenie aktywacji i/lub absorbcję czynników rakotwórczych,
- zwiększenie aktywności enzymów wykazujących działanie przeciwnowotworowe,
- wiązanie rakotwórczych substancji na ścianach komórek bakterii probiotycznych ➛ zahamowanie szkodliwych działań,
- zwiększenie produkcji ochronnych, krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych ➛ hamowanie wzrostu i zwiększenie apoptozy komórek nowotworowych.
Choroba zapalna jelit
Przyjmowanie bakterii E. coli Nissle podczas choroby zakaźnej jelit, a zwłaszcza wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, czyli chronicznego zapalenia błony śluzowej jelita grubego, ma wpływ na objawy choroby. Odnosi się to również do bakterii kwasu mlekowego oraz bifidobakterii. Złagodzenie symptomów poprzez wspomniane już korzystne właściwości bakterii probiotycznych, do których zaliczamy hamowanie patogennych bakterii, poprawę funkcji bariery błony śluzowej jelit oraz wpływ na układ odpornościowy. Pacjenci z chorobą zakaźną jelit wykazują znacznie niższe stężenie specyficznych, krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych ( kwas masłowy). Poziom ten może zostać zwiększony w jelicie grubym poprzez zastosowanie probiotyków. W konsekwencji zapobiega to powstawaniu substancji zapalnych.
Alergie
Skuteczność terapeutyczna probiotyków w chorobach alergicznych wynika z ich zdolności do:
- stymulacji produkcji śluzu i jego wydzielania
- aktywacji struktur przeciwbakteryjnych
- wywierania wpływu i „ćwiczenie” systemu immunologicznego.
Dla przykładu, w ten sposób dzięki zastosowaniu probiotyków możliwe jest ograniczenie alergii pokarmowych, alergii na kurz czy kataru siennego.
Zaburzenia metaboliczne (zaburzenia przemiany materii)
Uważa się, że zmiana składu mikrobiomu ma znaczący wpływ na metabolizm, oraz inne funkcje organizmu. Kluczową rolę odgrywa tutaj funkcja bariery jelitowej. Dodatkowo, stosowanie probiotyków działa wspomagająco w leczeniu nadwagi i otyłości i związanych z nimi powikłaniami, takimi jak cukrzyca II typu, choroba sercowo-naczyniowa czy zakłócenia przemiany materii. Istnieje wiele innych chorób lub stanów chorobowych, w których zostały przetestowane probiotyki. Należą do nich m. in.:
- choroby układu oddechowego (zapalenie płuc, infekcje grypowe),
- (chroniczne) choroby zapalne (artretyzm, reumatyzm),
- nietolerancje pokarmowe (nietolerancja laktozy),
- depresje,
- choroby autoimmunologiczne,
- zabiegi chirurgiczne (przeszczep wątroby, operacja jelit),
- stany krytyczne (trauma, zapalenie trzustki, przeszczepy, posocznica).
Niezbędne są dalsze badania, aby dokładnie zbadać mechanizmy wpływu różnych kultur bakterii na nasze zdrowie, oraz by odkryć ich potencjał prozdrowotny.
Polecam również artykuł “Suplementacja mikroskładnikami odżywczymi wzmacnia funkcje immunologiczne.”
Poniżej wysokiej jakości naturalny produkt, zawierający dobre bakterie. Badania są podstawą opracowywania formuł produktów dr Ratha i ich jakości.
- Czy Twoje ciało jest przeciążone toksynami? 4 oznaki, że potrzebujesz detoksu0 (0) Masz mgłę mózgową, która zaczyna wpływać na twoją pracę i relacje osobiste. Czujesz się zmęczony, mimo że poprzedniej nocy spałeś osiem godzin. Wstydzisz się ostrego zapachu ciała i nieświeżego oddechu. Co więcej, nie możesz oderwać myśli od tego czekoladowego ciasta, które siedzi w pokoju socjalnym w pracy i po prostu woła Cię, żebyś… Dowiedz się więcej: Czy Twoje ciało jest przeciążone toksynami? 4 oznaki, że potrzebujesz detoksu
- Dziewięć napojów probiotycznych, które odżywiają jelita i poprawiają ogólny stan zdrowia0 (0) – Mikrobiom jelitowy ma kluczowe znaczenie dla ogólnego samopoczucia, wpływając na trawienie, odporność i wiele innych aspektów zdrowia. – Napoje te stanowią smaczny i łatwy sposób na spożycie żywych, pożytecznych bakterii, które pomagają przywrócić równowagę układu pokarmowego i wspierają zdrowie jelit. – Wybór obejmuje zarówno tradycyjne napoje fermentowane, takie jak kefir i kombucha,… Dowiedz się więcej: Dziewięć napojów probiotycznych, które odżywiają jelita i poprawiają ogólny stan zdrowia
- Analiza twierdzeń dotyczących diety detoksykacyjnej wątroby: Przegląd naukowy i opinie ekspertów5 (1) Wprowadzenie: Popularność i obietnice diet detoksykacyjnych dla wątroby Zainteresowanie konsumentów dietami detoksykacyjnymi dla wątroby wzrosło, a liczne komercyjne programy obiecują oczyszczenie tego narządu z toksyn, zwiększenie energii oraz poprawę ogólnego stanu zdrowia. Schematy te często obejmują określone ograniczenia żywieniowe, suplementy ziołowe oraz krótkotrwałe posty. Zwolennicy tych metod uważają, że okresowe oczyszczanie pomaga usunąć… Dowiedz się więcej: Analiza twierdzeń dotyczących diety detoksykacyjnej wątroby: Przegląd naukowy i opinie ekspertów
- Pilne protokoły detoksykacji glifosatu: Jak bezpiecznie wyeliminować ten środek paralityczno-drgawkowy ze swojego organizmu0 (0) Wprowadzenie: Nazistowski środek paralityczno-drgawkowy w naszej żywności Twoje ciało jest poddawane cichej, podstępnej agresji chemicznej. Bronią jest glifosat, aktywny składnik herbicydu Roundup firmy Monsanto i najczęściej stosowany środek chemiczny w rolnictwie w historii. [1] Obecnie jest on tak powszechny, że ten środek zabijający rośliny przeniknął do całego łańcucha pokarmowego, od płatków śniadaniowych po… Dowiedz się więcej: Pilne protokoły detoksykacji glifosatu: Jak bezpiecznie wyeliminować ten środek paralityczno-drgawkowy ze swojego organizmu
- Ukryte zasady przerywanego postu: Dlaczego zegar nie wystarczy0 (0) – Przerywany post polega na zmuszeniu organizmu do przejścia ze spalania glukozy na spalanie zmagazynowanego tłuszczu (ketoza), ale zmiana ta jest delikatna i jej aktywacja może zająć 12–36 godzin. – Małe kalorie podczas postu (jak mleko w kawie) mogą zapobiegać ketozie, a przejadanie się podczas okna karmienia neguje niezbędny deficyt kalorii do utraty… Dowiedz się więcej: Ukryte zasady przerywanego postu: Dlaczego zegar nie wystarczy
- Przewodnik dotyczący podejścia terapeutycznego po szczepieniu przeciwko COVID0 (0) Zespół poszczepienny jest chorobą złożoną. Leczenie musi być dostosowane indywidualnie do objawów i zespołów chorobowych występujących u każdego pacjenta. Nie wszyscy pacjenci reagują jednakowo na tę samą interwencję. Wczesne leczenie jest niezbędne; odpowiedź na leczenie będzie prawdopodobnie słabsza, gdy leczenie zostanie opóźnione. Niniejszy dokument jest przeznaczony dla pracowników służby zdrowia opiekujących się pacjentami… Dowiedz się więcej: Przewodnik dotyczący podejścia terapeutycznego po szczepieniu przeciwko COVID
- Kompletny przewodnik po naturalnej detoksykacji metali ciężkich i zwiększaniu witalności0 (0) Analiza dr Josepha Mercoli Opowieść w skrócie W dzisiejszym silnie uprzemysłowionym świecie świat świata jest narażona na toksyczne substancje. Od pestycydów po dodatki obecne w żywności – Twój organizm jest zaatakowany na wszystkich frontach. Co gorsza, metale ciężkie, które pochodzą praktycznie z każdego miejsca, podważają twoje zdrowie. Te naturalnie występujące czynniki utrudniają ważne… Dowiedz się więcej: Kompletny przewodnik po naturalnej detoksykacji metali ciężkich i zwiększaniu witalności
- „Proste kroki do pełnego zdrowia” ujawnia ukryty kryzys toksyczności współczesnego życia0 (0) – Współczesne życie naraża nas na bezprecedensowe toksyny – przetworzoną żywność, zanieczyszczenia środowiska, pola elektromagnetyczne i farmaceutyki – które przytłaczają naturalne ścieżki detoksykacji organizmu, prowadząc do zmęczenia, zaburzeń autoimmunologicznych i chorób. Medycyna konwencjonalna ignoruje przyczyny źródłowe, aby chronić zyski. – Wspierany przez ekspertów, takich jak dr Andreas Moritz, detoks (poprzez oczyszczanie wątroby/nerek, hydroterapię… Dowiedz się więcej: „Proste kroki do pełnego zdrowia” ujawnia ukryty kryzys toksyczności współczesnego życia
- Jak odtruć się z metali spadających z nieba?0 (0) – Dr Jane Ruby, naukowiec zajmujący się środowiskiem, przez sześć miesięcy pobierała próbkę z plastikowego arkusza pokrywającego rośliny pomidorów. Pod mikroskopem cyfrowym próbka ujawniła niezwykłe struktury biologiczne, w tym maleńkie struktury przypominające jaja, kolonie bakterii, formacje grzybów i cechy glonów. – Analiza ICP-MS próbki wykazała alarmująco wysoki poziom metali ciężkich, w szczególności aluminium.… Dowiedz się więcej: Jak odtruć się z metali spadających z nieba?
- Wskazówki dotyczące usuwania z organizmu TLENKU GRAFENU i innych niebezpiecznych składników „szczepionek” przeciwko COVID-190 (0) Ostatnio dużo mówi się o ukrytym składniku tlenku grafenu w „szczepionkach” na koronawirusa Wuhan (COVID-19) i o tym, jak oddziałuje on z częstotliwościami elektromagnetycznymi (EMF), takimi jak 5G, a nawet jest przez nie aktywowany – ale nie panikuj: istnieją sposoby na naturalne pozbycie się tego z organizmu. Nawet jeśli nigdy nie wykonałeś ani… Dowiedz się więcej: Wskazówki dotyczące usuwania z organizmu TLENKU GRAFENU i innych niebezpiecznych składników „szczepionek” przeciwko COVID-19













