Gnostyckie rozumienie powtórnego przyjścia Chrystusa różni się zasadniczo od tradycyjnej eschatologii chrześcijańskiej. Zamiast fizycznego powrotu Jezusa gnostycy kładą nacisk na wewnętrzne przebudzenie, duchowe oświecenie oraz powrót świadomości Chrystusowej w wierzącym.
Pogląd ten jest głęboko zakorzeniony w tekstach z Biblioteki z Nag Hammadi, takich jak Ewangelia Tomasza, Apokalipsa Piotra i Tajemna Księga Jana.
1. Drugie Przyjście jako wewnętrzne przebudzenie
🔹 Chrystus powraca w was
W myśli gnostyckiej Chrystus nie powraca w postaci cielesnej, lecz przebudza się w człowieku jako wiedza duchowa (gnosis).
🔹 Ewangelia Tomasza (Logion 3):
„Królestwo jest w was i poza wami. Kiedy poznacie samych siebie, wtedy zostaniecie poznani i uświadomicie sobie, że jesteście dziećmi żywego Ojca. Ale jeśli nie poznacie samych siebie, wtedy żyjecie w ubóstwie i jesteście ubóstwem”.
🔹 Ewangelia Filipa (63:34-64:2):
„Zmartwychwstanie nie jest iluzją. Jest prawdą! Bardziej właściwe jest powiedzieć, że świat jest iluzją, a nie zmartwychwstanie, które się przez niego objawia. To, czego potrzebuje ten świat, to zmartwychwstanie, aby ludzie, którzy nie wierzą, mogli się przebudzić”.
🔹 Ewangelia Prawdy (Kodeks z Nag Hammadi I, 3:21-25):
„Gdy bowiem ujrzeli Go i usłyszeli, pozwolił im skosztować siebie, powąchać Go, dotknąć umiłowanego Syna”.
✅ Interpretacja:
- Chrystus powraca poprzez duchowe urzeczywistnienie, a nie fizycznie.
- „Królestwo wewnątrz” oznacza, że obecność Chrystusa jest już tutaj i czeka na urzeczywistnienie.
- Zmartwychwstanie nie dotyczy końca czasów, lecz przebudzenia tu i teraz.
2. „Paruzja” (Obecność) Chrystusa jest ponadczasowa
🔹 Drugie Przyjście jest wieczne
Gnostycy postrzegali przyjście Chrystusa nie jako przyszłe wydarzenie, ale jako rzeczywistość zawsze obecną, dostępną dla tych, którzy się przebudzili.
🔹 Ewangelia Filipa (67:27-30):
„Prawda nie przyszła na świat naga, ale przyszła w symbolach i obrazach. Trzeba narodzić się na nowo poprzez te obrazy”.
🔹 Tajemnicza Księga Jana (6:1-10):
„Ten, który jest od początku, stoi w nich. Żyją oni bez wiedzy o Tym, który jest ich korzeniem. Brakuje im boskiej rzeczywistości, ponieważ są jej nieświadomi”.
✅ Interpretacja:
- „Przyjście” Chrystusa trwa nieustannie – ma miejsce za każdym razem, gdy ktoś otrzymuje gnozę (boską wiedzę).
- Paruzja (z greckiego „obecność”) Chrystusa nie dotyczy proroctwa o końcu czasów, ale raczej ukrytej prawdy, która jest zawsze dostępna.
3. Drugie Przyjście jako wyzwolenie od Demiurga
🔹 Chrystus powraca, by wyzwolić dusze z materialnej iluzji
W kosmologii gnostyckiej światem rządzi Demiurg (fałszywy bóg, często utożsamiany z Jahwe ze Starego Testamentu). Drugie Przyjście Chrystusa polega na przebudzeniu się z tej iluzji i powrocie do Pleromy (pełni Boga).
🔹 Apokalipsa Piotra (Kodeks z Nag Hammadi VII, 3:7-10):
„Na początku wielu przyjmie nasze nauczanie. Ale odwrócą się ponownie zgodnie z wolą ojca ich błędu, ponieważ uczynili to, czego on chciał”.
🔹 Hipostaza Archontów (86:20-25):
„Władcy sądzili, że wszystko uczynili własną mocą i wolą. Ale Duch Święty był przed nimi ukryty. Prawdziwe światło zabłyśnie w sercach tych, którzy są powołani”.
🔹 Ewangelia Judasza (57:1-4):
„Świat mylił się co do przyjścia Chrystusa. Ujrzą Go w innej postaci. Jego powrót nie jest dla ciała, ale dla tych, którzy są gotowi”.
✅ Interpretacja:
- Powrót Chrystusa nie jest wydarzeniem przyszłym, ale przebudzeniem, które niszczy ignorancję.
- Chrystus nie powraca, aby rządzić światem, ale aby uwolnić dusze od fałszywego boga (Demiurga).
- Ci, którzy trzymają się zewnętrznej religii, nie rozpoznają Jego powrotu.
4. Drugie Przyjście to „stanie się Chrystusem”
🔹 Chrystus powraca jako „doskonały człowiek” w Tobie
W myśli gnostyckiej prawdziwe Drugie Przyjście ma miejsce wtedy, gdy człowiek w pełni ucieleśnia świadomość Chrystusową.
🔹 Ewangelia Tomasza (Logion 108):
„Kto pije z moich ust, stanie się podobny do mnie; ja sam stanę się tą osobą, a rzeczy ukryte zostaną jej objawione”.
🔹 Ewangelia Filipa (67:27-30):
„Widziałeś Ducha, stałeś się Duchem. Widziałeś Chrystusa, stałeś się Chrystusem”.
🔹 Drugi traktat Wielkiego Seta (Kodeks z Nag Hammadi VII, 56:6-10):
„ Myślą, że mnie ukrzyżowali, ale ukrzyżowali jedynie własną ignorancję. Nie jestem tym, za kogo mnie uważają.”
✅ Interpretacja:
- Chrystus nie powraca „na zewnątrz”, ale „rodzi się” w każdej przebudzonej osobie.
- „Pić z ust Chrystusa” oznacza przyswoić sobie Jego naukę i stać się z nią jednym.
- Drugie Przyjście ma miejsce wtedy, gdy uświadamiasz sobie, że ty i Chrystus nie jesteście oddzieleni.
5. Drugie Przyjście to „zatrzymanie się” w Boskiej Obecności
🔹 „Zatrzymaj się i poznaj” — Przyjście Chrystusa to cisza i świadomość
Najgłębszym gnostyckim zrozumieniem Drugiego Przyjścia jest cisza i świadomość w Obecności „JESTEM”.
🔹 Ewangelia Egipcjan (Kodeks z Nag Hammadi III, 2:40-50):
„Zatrzymajcie się i poznajcie, kim JESTEM, abyście mogli żyć”.
🔹 Dialog Zbawiciela (Kodeks z Nag Hammadi III, 5:135.5-10):
„Teraz zatrzymajcie się i poznajcie, że JESTEM. Jestem tym, który przemawia w ciszy. Jestem tym, który objawia się w bezruchu”.
🔹 Pistis Sophia (Księga 1, Rozdział 5:10-15):
„Przybywam teraz w moim własnym świetle, świetle Ojca. Wszedłem w Całość”.
✅ Interpretacja:
- Drugie Przyjście to cisza – uświadomienie sobie wiecznej obecności Chrystusa.
- Nie chodzi tu o czas, proroctwo czy historię, ale o ponadczasową wiedzę.
Źródło: https://theunifiedeye.wordpress.com/2025/02/25/the-second-coming-of-christ-in-gnostic-and-nag-hammadi-scriptures/
- Kompleksowa analiza Ewangelii Judasza
- Kompleksowa analiza „Dialogu Zbawiciela”
- Kompleksowa analiza traktatu trójdzielnego
- Kompleksowa analiza „Ewangelii Prawdy”
- Kompleksowa analiza „Traktatu o zmartwychwstaniu”
- Chrystus gnostycki: Nowe spojrzenie na Jezusa przez pryzmat gnostycyzmu
- Drugie przyjście Chrystusa w pismach gnostyckich i z Nag Hammadi
- Prorocza wizja Izaaka Newtona: Rok, w którym przepowiedział powrót Jezusa i światowy pokój
